Regionale gids · Brussel
Verkoopcompromis in Brussel: de verplichte attesten en vermeldingen
Een Brussels pand verkoopt u niet met dezelfde documenten als een pand in Wallonië of Vlaanderen. Hieronder leest u wat het compromis moet bevatten, wat u bij de verkoper opvraagt en wanneer, met de valkuilen die vaak terugkomen en een rekenvoorbeeld.
Het compromis: de verkoop is al gesloten
Naar Belgisch recht is de verkoop gesloten zodra de partijen het eens zijn over de zaak en de prijs. Het compromis is dus geen loutere voorovereenkomst: het bindt verkoper en koper, en de authentieke akte die daarna bij de notaris wordt verleden, stelt de verkoop enkel vast en maakt ze tegenwerpelijk aan derden.
Praktisch gevolg: alles wat de koper moet weten voor hij zich verbindt (bodemtoestand, stedenbouwkundige toestand, energieprestatie, installaties) moet vóór de ondertekening verzameld zijn, en niet pas vóór de akte. In Brussel zeggen meerdere teksten dat uitdrukkelijk: het bodemattest moet vóór de overeenkomst of het bod worden bezorgd, en het EPB-certificaat moet bestaan zodra het pand te koop wordt gezet.
Het EPB-certificaat
Het energieprestatiecertificaat (EPB) is in Brussel verplicht bij elke verkoop van een woning of een tertiair gebouw. Het moet bestaan vanaf de tekoopstelling: de energieklasse en het verbruik moeten in de advertentie staan.
- Het wordt opgemaakt door een erkende certificateur en blijft tien jaar geldig.
- Het compromis vermeldt het nummer van het certificaat, de datum, de klasse en het specifieke verbruik, en stelt vast dat de koper een kopie heeft ontvangen.
- De ordonnantie van 7 maart 2024 voert een energetische renovatieverplichting voor woningen in, waarvan de belangrijkste bepalingen op 1 juli 2028 in werking treden. Ze is vandaag nog geen verplichting die aan de verkoop vastzit zoals in Vlaanderen, maar bij een slecht scorend pand wijst u de koper er best uitdrukkelijk op.
Het bodemattest
Artikel 12, § 1, van de ordonnantie van 5 maart 2009 betreffende het beheer en de sanering van verontreinigde bodems verplicht de verkoper om bij elke vervreemding van een zakelijk recht op een terrein een bodemattest aan te vragen bij Leefmilieu Brussel, aangetekend of langs elektronische weg, en het aan de koper te bezorgen vóór het sluiten van de overeenkomst of het bod. Het attest zegt of het perceel in de inventaris van de bodemtoestand staat en in welke categorie.
- Het compromis bevat twee verklaringen die deze tekst oplegt: die van de koper, dat hij op de hoogte is gebracht van de inhoud van het attest, en die van de verkoper, dat hij niet beschikt over aanvullende informatie die de inhoud ervan kan wijzigen.
- Het compromis kan een opschortende voorwaarde bevatten over de aflevering van het attest en, in voorkomend geval, over de verplichtingen inzake verkennend onderzoek of behandeling van een verontreiniging.
- Is het perceel mogelijk verontreinigd, dan kan vóór de verkoop een verkennend bodemonderzoek nodig zijn: vraag het attest aan zodra u de opdracht krijgt.
Stedenbouwkundige inlichtingen en voorkooprechten
Het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening (BWRO) legt op dat de koper de stedenbouwkundige inlichtingen krijgt die de gemeente aflevert. Ze vermelden onder meer de bestemming volgens het gewestelijk bestemmingsplan, de afgeleverde vergunningen, eventuele vastgestelde overtredingen en de rechtstoestand van het pand.
- Vergelijk de feitelijke toestand (aantal woningen, uitbreidingen, veranda, bestemming van het handelsgelijkvloers) met de vergunde toestand. Een verschil is een vaak voorkomende bron van geschillen (zie Stedenbouwkundige overtredingen en verkoop).
- Het compromis neemt die inlichtingen over en zegt duidelijk of er werken zonder vergunning zijn uitgevoerd, en wie een eventuele regularisatie draagt.
- De termijnen voor de aflevering verschillen sterk van gemeente tot gemeente: begin op tijd (zie Stedenbouwkundige inlichtingen aanvragen).
- Voorkooprecht: ga na of het pand in een voorkoopperimeter ligt die op grond van het BWRO is vastgesteld. Zo ja, dan voorziet het compromis een voorwaarde van niet-uitoefening van dat recht.
Elektriciteit, stookolietank, asbest en postinterventiedossier
- Elektrische installatie: bij de verkoop van een wooneenheid is een keuringsverslag van een erkend organisme vereist. Een bestaand verslag van minder dan 25 jaar oud volstaat, ook als het inbreuken vaststelt. In dat geval moet de koper de installatie binnen 18 maanden na de akte laten conformeren en opnieuw laten keuren. Het compromis vermeldt de datum en het resultaat.
- Stookolietank: afhankelijk van de inhoud en het type kan een keurings- of dichtheidsattest vereist zijn. Vermeld de toestand in het compromis.
- Asbest: anders dan in Vlaanderen is in het Brussels Gewest bij verkoop geen asbestattest vereist. De verkoper moet wel verdachte materialen melden die hij kent.
- Postinterventiedossier (PID): artikel 48 van het koninklijk besluit van 25 januari 2001 legt op dat dit dossier bij elke overdracht aan de nieuwe eigenaar wordt overhandigd en dat de overhandiging in de akte wordt opgetekend. Het gaat om werken die sinds 1 mei 2001 door aannemers zijn uitgevoerd. Het compromis stelt de overhandiging of het ontbreken ervan vast.
Registratierechten: 12,5 % en het abattement
In Brussel bedraagt het gewone registratierecht op de verkoop van een onroerend goed 12,5 %. Er bestaat geen verlaagd tarief voor de eigen woning: het gunstregime is een abattement van 200 000 € op de heffingsgrondslag, voor een prijs van ten hoogste 600 000 €, als de koper geen andere woning bezit en zich ertoe verbindt er binnen drie jaar na de registratie van de akte zijn hoofdverblijfplaats te vestigen en die minstens vijf jaar ononderbroken te behouden.
Indicatief voorbeeld: voor een huis van 400 000 € gekocht door een koper die aan de voorwaarden voldoet, bedragen de rechten 12,5 % op 200 000 €, of 25 000 €, in plaats van 50 000 € zonder abattement.
Breng de toestand van de koper al bij het compromis in kaart en laat het regime bevestigen door de notaris. Meer in onze gids Registratierechten.
Valkuilen
- Het compromis laten tekenen vóór het bodemattest is bezorgd: de ordonnantie eist dat vóór de overeenkomst, niet pas vóór de akte.
- De EPB-klasse uit de advertentie overnemen zonder het nummer en de geldigheid van het certificaat na te gaan.
- Een verhuurde woning verkopen zonder rekening te houden met het voorkeurrecht van de huurder, dat sinds 6 januari 2024 geldt (zie Een verhuurd goed verkopen).
Overzicht vóór de ondertekening
| Document | Instantie | Wanneer | In het compromis |
|---|---|---|---|
| EPB-certificaat | Erkende certificateur | Vanaf de tekoopstelling | Nummer, datum, klasse, kopie overhandigd |
| Bodemattest | Leefmilieu Brussel | Vóór de ondertekening | Inhoud en verklaringen van beide partijen |
| Stedenbouwkundige inlichtingen | Gemeente | Vóór de ondertekening | Bestemming, vergunningen, overtredingen |
| Elektrische keuring | Erkend organisme | Vóór de ondertekening | Datum en resultaat van het verslag |
| PID | Verkoper | Uiterlijk bij de akte | Overhandiging of ontbreken |
- Stookolietank, indien aanwezig
- Voorkoopperimeters nagegaan
- Eigendomstitel, identiteit en bekwaamheid van de partijen, huwelijksstelsel
- Voor een appartement: inlichtingen van de syndicus en documenten van de mede-eigendom (zie onze volledige checklist)
Veelgestelde vragen
Is het bodemattest verplicht voor een appartement in Brussel?
Ja. De verplichting slaat op het perceel, ongeacht het soort goed. Voor een appartement gaat het attest over het perceel waarop het gebouw staat, en het moet vóór de ondertekening aan de koper worden bezorgd.
Mag een compromis worden getekend zonder stedenbouwkundige inlichtingen?
Dat wordt sterk afgeraden. De verkoper moet ze aan de koper meedelen en zonder die inlichtingen staat de verkoop zwakker. Laat de gemeente op zich wachten, informeer de koper dan schriftelijk, neem op wat u al weet en voorzie een aangepast beding.
Wie betaalt de elektrische keuring?
In principe de verkoper, die ze vóór de verkoop moet laten uitvoeren. Eventuele werken om de installatie conform te maken zijn voor rekening van de koper, tenzij het compromis anders bepaalt.
Geldt het abattement als ik meer dan 600 000 € betaal?
Nee. Het abattement van 200 000 € veronderstelt een prijs van ten hoogste 600 000 €. Daarboven worden de rechten berekend aan 12,5 % op de volledige prijs, zonder abattement.
Moet het EPB in de advertentie staan?
Ja. Het certificaat moet bestaan vanaf de tekoopstelling en de indicatoren (klasse en verbruik) horen in de publiciteit. Het compromis neemt daarna het nummer, de datum en de klasse over.
Officiële bronnen
- Leefmilieu Brussel: het EPB-certificaat voor een woning in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
- Leefmilieu Brussel: bodemattest, informatie en verplichtingen
- Justel: Brusselse ordonnantie van 5 maart 2009 betreffende verontreinigde bodems
- Justel: Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening (BWRO)
- FOD Economie: keuring van elektrische installaties
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.