Bijzondere situatie

De verkoop van een tweede verblijf of recreatief goed

Een chalet in een domein in de Ardennen, een vakantiewoning aan de kust, een studio aan zee: het tweede verblijf heeft zijn eigen regels. De koper moet weten of hij er het hele jaar mag wonen, welke belastingen hij betaalt, of de constructies vergund zijn en welke registratierechten gelden. Dit zijn de punten om vóór het compromis na te gaan.

Bijgewerkt op · 4 min leestijd

Mag men er permanent wonen?

Een goed in recreatiegebied of in een zone voor verblijfsrecreatie is bestemd voor tijdelijk gebruik. Permanente bewoning druist er in principe in tegen de bestemming van de zone. Ga de bestemming na op het gewestplan of het uitvoeringsplan, en de voorschriften van de vergunning van het domein.

GewestTypische situatiePermanente bewoning
WalloniëRecreatiegebieden, campings, weekendparkenIn principe uitgesloten; een plan voor permanente bewoning begeleidt de bewoners van toeristische voorzieningen
VlaanderenRecreatiegebieden, weekendparken, kustverblijven in woongebiedUitgesloten in een weekendverblijf in recreatiegebied; mogelijk in een gewone woning in woongebied
BrusselWeinig residentiële recreatiegebiedenVolgens de bestemming in het gewestelijk plan

De gemeente moet wie er werkelijk verblijft, inschrijven in het bevolkingsregister, zo nodig voorlopig als de bewoning om stedenbouwkundige redenen niet toegelaten is. Die inschrijving regulariseert niets: de inbreuk blijft bestaan.

Zijn de constructies vergund?

Uitgebreide chalets, bergingen, veranda's en terrassen zonder vergunning komen vaak voor in recreatiedomeinen. Vergelijk de feitelijke toestand met de vergunde toestand, rekening houdend met de eigen voorschriften van het domein (maximaal volume, materialen, inplanting). Een chalet in overtreding kan het voorwerp worden van herstelmaatregelen en is niet altijd te regulariseren in een zone waar wonen beperkt is.

Vraag de verkoper de vergunningen van het chalet en zijn bijgebouwen, en de beheerder van het domein het inplantingsplan en het geldende reglement. Een oude luchtfoto laat vaak toe een uitbreiding te dateren en na te gaan of ze vergund werd.

Belastingen, lasten en registratierechten

  • Heel wat gemeenten heffen een belasting op tweede verblijven. In het model van compromis wordt enkel de onroerende voorheffing pro rata verdeeld; voor de andere belastingen, waaronder die op tweede verblijven, betaalt de koper de verkoper niets terug voor het lopende jaar.
  • In een domein kunnen gemeenschappelijke lasten, verenigingsstatuten, een mede-eigendom of een reglement van orde gelden: privéwegen, verlichting, zwembad, onderhoud van het groen.
  • De registratierechten zijn verschuldigd tegen het normale tarief: de gunstregimes veronderstellen dat de koper er zijn hoofdverblijfplaats vestigt.
  • Voor kortetermijnverhuur gelden de gewestelijke regels over toeristisch logies en het reglement van het domein.

Rekenvoorbeeld

Een chalet wordt verkocht voor 150.000 euro. Indicatieve registratierechten tegen het normale tarief:

  • In Vlaanderen (12 %): 18.000 euro.
  • In Wallonië (12,5 %): 18.750 euro.

Mocht de koper er wettig zijn hoofdverblijf vestigen en aan de voorwaarden voldoen, dan zou het Waalse verlaagde tarief van 3 % de rechten tot 4.500 euro herleiden. In een recreatiegebied waar permanente bewoning uitgesloten is, kan dat in principe niet: prijs en budget moeten met het normale tarief rekenen.

De attesten blijven verschuldigd

  • EPC of PEB-certificaat, bodemattest, stedenbouwkundige inlichtingen en keuring van de elektrische installatie zijn vereist zoals voor elke woning.
  • In Vlaanderen is een asbestattest vereist voor een chalet of woning van vóór 2001.
  • Voor een goed in overstromingsgevoelig gebied, aan een rivier of een meer, is informatie over het overstromingsrisico essentieel; in Vlaanderen en Wallonië moet ze in de publiciteit en in het compromis staan (zie Overstromingsgevoelig gebied).
  • Is het goed aangesloten op een stookolietank, een septische put of een individueel zuiveringssysteem, vraag dan de controleattesten.

Valkuilen

  • De koper laten geloven dat hij zich er kan domiciliëren en er het hele jaar kan wonen.
  • Een zonder vergunning uitgebreid chalet verkopen als "in oorspronkelijke staat".
  • De lasten van het domein en de achterstallen tegenover de vereniging of de mede-eigendom vergeten.
  • Het meeverkochte meubilair niet inventariseren: als het werkelijk en geïdentificeerd is, draagt zijn waarde geen registratierechten.

Wat het compromis moet zeggen

  • De bestemming van de zone en de mogelijkheid om er al dan niet permanent te wonen
  • De stedenbouwkundige toestand van de constructies en eventuele inbreuken
  • De tweedeverblijfsbelasting en wie ze draagt voor het lopende jaar
  • De statuten, reglementen en lasten van het domein, en het ontbreken van achterstallen
  • Het meeverkochte meubilair, de lijst en de waarde ervan
  • De informatie over het overstromingsrisico en de zuiveringsvoorzieningen

Veelgestelde vragen

Kan men zich domiciliëren in een chalet in recreatiegebied?

De gemeente schrijft wie er werkelijk verblijft in, zo nodig voorlopig. Die inschrijving maakt de permanente bewoning echter niet wettig: de inbreuk op de bestemming van de zone blijft bestaan.

Geniet de koper van een tweede verblijf het verlaagde tarief?

In het algemeen niet, omdat de gunstregimes gericht zijn op de eigen woning als hoofdverblijf. Het normale tarief geldt: 12 % in Vlaanderen, 12,5 % in Wallonië en Brussel.

Wie betaalt de tweedeverblijfsbelasting in het jaar van de verkoop?

Volgens het model van compromis draagt de verkoper ze voor het lopende jaar, zonder terugbetaling door de koper. Enkel de onroerende voorheffing wordt pro rata verdeeld, behoudens andersluidend akkoord.

Is een EPC nodig voor een chalet?

Ja, als het om een woning gaat, ook al wordt ze enkel tijdens de vakantie gebruikt. Het certificaat moet bestaan vanaf de tekoopstelling.

Mag men zijn tweede verblijf aan toeristen verhuren?

Dat hangt af van de gewestelijke regels over toeristisch logies, de stedenbouwkundige voorschriften en het reglement van het domein. Ga ze na vóór u met dat doel koopt.

Verandert het meeverkochte meubilair iets?

Ja. Werkelijk meubilair dat geïnventariseerd en redelijk gewaardeerd is, kan van de prijs van het onroerend goed onderscheiden worden. Het draagt dan geen registratierechten, maar een overdreven waarde wordt betwist.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook