Attesten

Overstromingsrisico: wat de koper moet weten vóór hij tekent

Sinds de overstromingen van 2021 stellen kopers de vraag systematisch. De informatieregels verschillen per gewest: verplichte scores in Vlaanderen, vermelding van het overstromingsrisico in Wallonië, een loutere verklaring in Brussel. Maar in de drie gewesten neemt een verkoper of makelaar die een gekend risico verzwijgt een ernstig risico.

Bijgewerkt op · 4 min leestijd

In Vlaanderen: de P- en G-score

  • Het decreet integraal waterbeleid (artikel 1.3.3.3.2) verplicht iedereen die een onroerend goed verkoopt, voor eigen rekening of als tussenpersoon, in de publiciteit te vermelden of het goed geheel of gedeeltelijk in overstromingsgevoelig gebied, in een afgebakend overstromingsgebied of in een afgebakende oeverzone ligt. Dezelfde vermelding staat in het compromis en in de akte.
  • Het uitvoeringsbesluit (artikel 8/1) drukt die gevoeligheid uit met een P-score voor het perceel en een G-score voor elk gebouw groter dan 25 m², in vier klassen: A (geen overstroming gemodelleerd), B (kleine kans onder de klimaatverandering 2050), C (kleine kans onder het huidige klimaat), D (middelgrote kans onder het huidige klimaat). De P-score kan nooit lager zijn dan de G-score.
  • De scores zijn te raadplegen op waterinfo.be. Bij klasse D moet de publiciteit een specifiek symbool dragen; een klein bord « te koop » met de contactgegevens van verkoper of makelaar is vrijgesteld (artikel 8/4).
  • Een erkend deskundige kan een overstromingsattest opmaken dat de scores actualiseert op basis van het gebouw of de genomen beschermingsmaatregelen (artikel 8/2). Het mag vermeld worden als het hoogstens een jaar oud is.

In Wallonië: de overstromingsgevoelige zones

  • Het Waals Waterwetboek (Code de l'Eau) verplicht te vermelden of het pand in een overstromingsgevoelige zone (zone d'aléa d'inondation) ligt, in de publiciteit, het compromis en de akte.
  • De kaart van het overstromingsrisico (laag, middelmatig, hoog), door overlopen van waterlopen of door afstroming, is te raadplegen op het geoportaal van Wallonië. De kaarten werden na 2021 herzien en worden verder bijgewerkt.
  • In een risicozone of op een afstroomas kunnen werken aan bijzondere voorwaarden onderworpen of zelfs geweigerd worden: de koper met een project moet dat weten.
  • De toestand staat ook in de stedenbouwkundige informatie van de gemeente (zie onze gids Wallonië).

In Brussel

Brussel legt geen vergelijkbare specifieke vermelding in het compromis op. Leefmilieu Brussel publiceert wel een kaart van het overstromingsrisico (laag, middelmatig, hoog). Het model van compromis bepaalt dat de verkoper verklaart of het pand al dan niet in zo een zone ligt: dat is goede praktijk, zeker als de verkoper overstromingen of terugstromend rioolwater gekend heeft.

Vergelijking van de drie gewesten

GewestVerplichtingWaar nagaanVermelding in het compromis
VlaanderenVerplichte vermelding in publiciteit, compromis en akteWaterinfo.be (P- en G-score)Betrokken gebied, P-score, G-score, eventueel overstromingsattest
WalloniëVerplichte vermelding in publiciteit, compromis en akteGeoportaal van WalloniëRisicozone (laag, middelmatig, hoog), gekende overstromingen
BrusselGeen specifieke wettelijke vermeldingKaart van Leefmilieu BrusselVerklaring van de verkoper aanbevolen

De informatie door de verkoper

  • Los van de kaarten moet de verkoper de overstromingen of insijpelingen melden die hij gekend heeft, en de uitgevoerde werken.
  • Een verkoper die een gekende overstroming verzwijgt, stelt zich bloot aan een vordering wegens bedrog of verborgen gebrek, ondanks een exoneratiebeding (zie onze gids over verborgen gebreken).
  • Vraag de verkoper of hij al een overstromingsschade bij zijn verzekeraar heeft aangegeven, en of hij premies of vergoedingen voor werken heeft gekregen.
  • Een score A bewijst niet dat er nooit een plaatselijke insijpeling was: de verklaring van de verkoper blijft onmisbaar.

Verzekering en financiering

  • De waarborg natuurrampen (artikel 123 van de wet van 4 april 2014 betreffende verzekeringen) is begrepen in de brandverzekering van de woning.
  • Voor een gebouw opgericht in een risicozone na de afbakening ervan kan de verzekeraar de overstromingsdekking weigeren.
  • Een hoge score of een voorgeschiedenis van overstromingen kan de prijs, de beoordeling door de bank en de kostprijs van de verzekering beïnvloeden: dat weet u beter vóór de ondertekening. Zie ook onze gids over de brandverzekering.

In het compromis

  • De ligging van het pand ten opzichte van de kaarten van het gewest, met de P- en G-score in Vlaanderen
  • De verklaring van de verkoper: gekende overstromingen, aangegeven schadegevallen, uitgevoerde werken
  • Het overstromingsattest, als het bestaat, met zijn besluit letterlijk overgenomen
  • Bij meerdere percelen: de score van elk perceel (de slechtste telt)
  • De verklaring van de koper dat hij ingelicht is over de mogelijke gevolgen voor een vergunning

Valkuilen

  • Een Vlaamse advertentie zonder P- en G-score, of met de scores van een ander perceel.
  • De score van één perceel overnemen terwijl het pand er meerdere telt.
  • Een oude overstroming verzwijgen omdat de kaart een laag risico aangeeft.
  • Een overstromingsattest van meer dan een jaar oud als actueel voorstellen.

Veelgestelde vragen

Kan een pand in overstromingsgevoelig gebied verkocht worden?

Ja. De verplichting is de koper te informeren, niet de verkoop te verbieden. Het gebrek aan informatie maakt de verkoop kwetsbaar.

Wat betekent een P- of G-score A?

Dat voor het perceel of het gebouw geen overstroming gemodelleerd is. Het waarborgt niet dat er nooit een plaatselijke insijpeling of overstroming is geweest: de verklaring van de verkoper blijft nodig.

Kan men een slechte score in Vlaanderen verbeteren?

Ja, als het gebouw of de beschermingsmaatregelen dat verantwoorden. Een erkend deskundige maakt een overstromingsattest op dat de scores actualiseert. Het mag vermeld worden als het hoogstens een jaar oud is.

Is de vermelding verplicht in Brussel?

Er is geen specifieke wettelijke vermelding. De verkoper verklaart in de praktijk wel of het pand volgens de kaart van Leefmilieu Brussel in een risicozone ligt, en hij moet de overstromingen melden die hij gekend heeft.

Kan de koper de verkoop vernietigen als men een overstroming verzweeg?

Bewijst hij dat de verkoper het probleem kende en verzweeg, dan kan hij optreden wegens bedrog of verborgen gebrek. De uitkomst hangt af van de bewijzen en de clausules van het compromis.

Dekt mijn verzekering overstromingen?

De waarborg natuurrampen maakt in principe deel uit van de brandverzekering van de woning. Voor een gebouw opgericht in een risicozone na de afbakening kan de verzekeraar ze toch weigeren. Vraag het na bij de verzekeraar vóór de akte.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook