Clausules opstellen

De verkoop van een goed in geschil

Een lopend proces verhindert de verkoop niet, maar de koper moet het weten vóór hij tekent. Het compromis regelt wie de procedure voortzet, wie de kosten draagt en wie de opbrengst krijgt. In mede-eigendom beslist de wet zelfs een deel van de vraag bij gebrek aan beding.

Bijgewerkt op · 4 min leestijd

De meest voorkomende geschillen

  • Burenconflict: grenzen, erfdienstbaarheid van overgang, lichten en zichten, beplantingen, hinder
  • Vordering tegen een aannemer of architect wegens gebreken, vaak op grond van de tienjarige aansprakelijkheid
  • Procedure van de vereniging van mede-eigenaars, tegen de syndicus, een mede-eigenaar, een promotor of een derde
  • Proces-verbaal van een stedenbouwkundige overtreding, stakingsbevel of herstelprocedure
  • Vordering tot revindicatie, nietigverklaring of ontbinding van een eigendomstitel
  • Huurgeschil: achterstallen, uithuiszetting, betwisting van de huurovereenkomst

De informatieplicht van de verkoper

De verkoper moet de geschillen meedelen die hij kent en die het goed raken. Ze verzwijgen stelt hem bloot aan nietigverklaring van de verkoop wegens bedrog, of aan schadevergoeding. Het modelcompromis laat hem verklaren dat er geen geschil of procedure bestaat, of laat hem de bestaande beschrijven.

Verschillende bronnen laten de koper toe dat na te gaan:

  • In mede-eigendom verplicht het Burgerlijk Wetboek (boek 3, artikel 3.94) om de kandidaat-koper vóór de ondertekening het overzicht te bezorgen van de lopende gerechtelijke procedures over de mede-eigendom en de bedragen die op het spel staan, die de syndicus binnen vijftien dagen na de vraag meedeelt.
  • Voor stedenbouw vermelden de stedenbouwkundige inlichtingen de vastgestelde overtredingen; in Vlaanderen raadpleegt de notaris ook het maatregelenregister van de omgevingshandhaving via het Vastgoedinformatieplatform (VIP).
  • Voor de titel brengen de hypothecaire staat en het opzoekingswerk van de notaris de rechtsvorderingen aan het licht die in de kant van de overschrijving van de titel zijn vermeld.

Wie draagt wat, bij gebrek aan beding?

GeschilRegel bij gebrek aan bedingTe voorzien in het compromis
Proces van de mede-eigendomDe zekere schulden van de vereniging uit geschillen ontstaan vóór de overdracht, maar daarna opgevraagd, zijn voor de koper (artikel 3.94, behoudens andersluidend beding)Een beding dat ze bij de verkoper laat, of een prijsvermindering
Vordering tegen de aannemerDe vordering die aan het goed verbonden is, volgt in principe het goedWie de procedure voortzet en wie de vergoedingen ontvangt
Stedenbouwkundige overtredingDe koper neemt de toestand van het goed en de maatregelen die erop rusten overRegularisatie vóór de akte, consignatie of aangepaste prijs
BurenconflictHet persoonlijke geschil blijft bij de verkoper; de toestand van het goed gaat over op de koperVerdeling van kosten en resultaat

Wie zet de procedure voort?

Er moet gekozen worden: de verkoper zet de procedure op zijn kosten voort en houdt het resultaat, of de koper neemt ze over, met het voordeel van de toekomstige vergoedingen. Vorderingen die aan het goed verbonden zijn (de tienjarige aansprakelijkheid tegen de aannemer bijvoorbeeld) volgen normaal het goed, maar een duidelijk beding voorkomt discussie, vooral over reeds toegekende vergoedingen of door de verkoper voorgeschoten expertisekosten.

Kan het geschil uitmonden in een veroordeling die op de eigenaar weegt (afbraak, herstel, dwangsom), dan moeten de prijs en een eventuele consignatie daarmee rekening houden.

Rekenvoorbeeld: consignatie van een deel van de prijs

Een appartement wordt verkocht voor 280.000 euro. De mede-eigendom procedeert tegen de promotor; de syndicus raamt het aandeel van de kavel in een mogelijke veroordeling van de vereniging op ongeveer 6.000 euro. De partijen spreken af dat:

  • de verkoper dit geschil voor zijn rekening houdt, in afwijking van de wettelijke regel;
  • 8.000 euro (het geraamde bedrag plus een marge voor kosten) bij de notaris geconsigneerd blijft tot de definitieve beslissing;
  • het geconsigneerde saldo naargelang de uitkomst aan de verkoper wordt vrijgegeven of voor de betaling wordt aangewend.

De bedragen zijn indicatief: de consignatie wordt berekend op basis van de stukken van het dossier en het advies van de syndicus of de advocaat.

In het compromis

  • De beschrijving van het geschil en de stand van de procedure, met de stukken (dagvaarding, deskundigenverslag, vonnis)
  • De partij die de procedure voortzet en de kosten van advocaat en deskundige draagt
  • Het voordeel van de vergoedingen en de last van de veroordelingen
  • In mede-eigendom: de eventuele afwijking van de regel die schulden uit oude geschillen bij de koper legt
  • In voorkomend geval een consignatie van een deel van de prijs bij de notaris en de voorwaarden voor de vrijgave
  • Voor geschillen over het compromis zelf: een eventueel bemiddelings- of arbitragebeding, met weigeringsrecht

Valkuilen

  • Een proces-verbaal van overtreding verzwijgen in de hoop dat de koper het niet ziet: de stedenbouwkundige inlichtingen brengen het aan het licht, en de verkoop kan worden vernietigd.
  • Vergeten dat in mede-eigendom de koper bij gebrek aan beding de schulden uit oude geschillen draagt.
  • De vordering tegen de aannemer overdragen zonder de stukken (contracten, verslagen, briefwisseling) mee te geven.

Lees ook onze gidsen over stedenbouwkundige overtredingen, recente werken en tienjarige aansprakelijkheid en de verkoop van een appartement.

Veelgestelde vragen

Verhindert een proces-verbaal van overtreding de verkoop?

Nee, maar het moet in het compromis en de akte vermeld worden. De koper neemt de toestand en de risico's over (regularisatie, herstel), wat op de prijs weegt. Een regularisatie vóór de verkoop blijft de veiligste oplossing.

Kan de koper de vordering tegen de aannemer overnemen?

In principe wel: de vordering uit tienjarige aansprakelijkheid volgt het goed. Het compromis bevestigt dat en regelt het lot van de vergoedingen en van de kosten die de verkoper al maakte.

Moet een deel van de prijs geblokkeerd worden?

Dat is verstandig wanneer het geschil een last voor de nieuwe eigenaar kan meebrengen. De notaris houdt het afgesproken bedrag bij tot de afloop en geeft het vrij volgens de voorwaarden van het compromis.

Wie betaalt de veroordelingen in een proces van de mede-eigendom?

Bij gebrek aan beding draagt de koper de zekere schulden van de vereniging uit geschillen die vóór de overdracht ontstonden maar daarna worden opgevraagd. Het compromis kan bepalen dat de verkoper ze houdt.

Moet de verkoper een geschil melden dat hij ongegrond vindt?

Ja. De koper moet het risico zelf kunnen inschatten. Het geschil beschrijven en de stukken bijvoegen is beter dan zich bloot te stellen aan een vordering wegens bedrog.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook