Mede-eigendom
Een appartement verkopen: de inlichtingen van de mede-eigendom in het compromis
Bij een kavel in mede-eigendom moet de koper de financiële toestand en de beslissingen van de vereniging van mede-eigenaars kennen voordat hij tekent. Hier leest u wat u bij de syndicus opvraagt, wie wat betaalt tussen verkoper en koper, en wat het compromis moet regelen.
Een informatieplicht vóór de ondertekening
Artikel 3.94 van het Burgerlijk Wetboek werkt in twee stappen:
- Vóór het compromis (of het aankoopbod): de notaris, de vastgoedmakelaar of de verkoper, naargelang het geval, bezorgt de koper een reeks inlichtingen die de syndicus op eenvoudig verzoek binnen vijftien dagen moet leveren. Antwoordt de syndicus niet, dan moeten de partijen op de hoogte gebracht worden van die tekortkoming.
- Vóór de akte: de notaris vraagt de syndicus met een aangetekende zending opnieuw naar de uitgaven en kapitaaloproepen die vóór de verkoop beslist werden maar pas daarna opgevraagd worden. De syndicus heeft dan dertig dagen.
De kosten voor het bezorgen van die inlichtingen zijn voor de verkoper. Vraag ze op zodra u de opdracht krijgt: vijftien dagen is zelden genoeg als de koper al gevonden is.
De inlichtingen die u bij de syndicus opvraagt
- Het bedrag van het werkkapitaal en van het reservekapitaal
- De eventuele achterstallen van de verkoper, invorderingskosten inbegrepen
- De stand van de kapitaaloproepen voor het reservekapitaal, vóór de verkoop beslist door de algemene vergadering
- Het overzicht van de lopende gerechtelijke procedures en de bedragen die op het spel staan
- De notulen van de gewone en buitengewone algemene vergaderingen van de laatste drie jaar
- De periodieke afrekeningen van de lasten van de laatste twee jaar
- Een kopie van de laatste balans die de algemene vergadering goedkeurde
Lees de notulen echt: een gevelrenovatie, een liftmodernisering of een geschil met een aannemer zijn doorslaggevende informatie voor de koper, en dus voor de prijs. De koper ontvangt ook de basisakte, het reglement van mede-eigendom en het reglement van orde.
Wie betaalt wat: de wettelijke regel
| Post | Regel van het Burgerlijk Wetboek, tenzij anders bedongen |
|---|---|
| Gewone lasten | Voor de koper vanaf de dag waarop hij het genot van de gemeenschappelijke delen heeft |
| Werken, kapitaaloproepen en schulden beslist vóór de vaste datum van de verkoop maar daarna opgevraagd | Voor de koper |
| Buitengewone lasten gestemd tussen compromis en akte | Voor de koper als hij een volmacht had om de vergadering bij te wonen |
| Werkkapitaal | Terugbetaald aan de verkoper voor de periode waarin hij geen genot meer heeft, en opgevraagd bij de koper |
| Reservekapitaal | Blijft eigendom van de vereniging: de verkoper krijgt het niet terug |
De regel « vooraf gestemde werken, betaald door de koper » verrast vaak. Hij geldt enkel tussen partijen en bij gebrek aan akkoord: het compromis kan, en moet in de praktijk, iets anders bepalen.
Rekenvoorbeeld (indicatief): de algemene vergadering keurde in maart een dakrenovatie van 180 000 euro goed, die in september opgevraagd wordt. Het verkochte appartement vertegenwoordigt 85/1 000ste: zijn aandeel bedraagt 15 300 euro. Zwijgt het in juni getekende compromis, dan is dat bedrag voor de koper. Bepaalt het dat « de vóór de ondertekening gestemde werken ten laste van de verkoper blijven », dan houdt de notaris 15 300 euro in op de prijs om de syndicus te betalen.
Tussen compromis en akte
Vindt er tussen compromis en akte een algemene vergadering plaats, dan blijft de verkoper mede-eigenaar en stemt hij. Het compromis bepaalt best dat hij de koper inlicht, hem een volmacht geeft om de vergadering bij te wonen voor de belangrijke punten, en wie de dan beslist uitgaven draagt. Vóór de akte actualiseert de notaris de inlichtingen bij de syndicus. De achterstallen van de verkoper worden met de prijs betaald: de vereniging heeft op de kavel een voorrecht voor de bijdragen van het lopende en het voorafgaande boekjaar.
Vlaanderen: het asbestattest gemene delen
- Elke VME van een gebouw met een bouwjaar vóór 2001 moet uiterlijk op 31 december 2026 een afzonderlijk asbestinventarisattest voor de gemene delen hebben.
- Voor een compromis dat vanaf 1 januari 2027 getekend wordt, moet de inhoud ervan aan de koper meegedeeld worden. De datum van het compromis telt, niet die van de akte: een compromis van vóór 1 januari 2027 valt er niet onder, ook als de akte later verleden wordt.
- Zonder dat attest kan de overdracht niet doorgaan, ook al heeft het appartement zelf een attest.
- Het bouwjaar is het kadastrale; ontbreekt het voor de gemene delen, dan dat van de kavels uit dezelfde constructie, en het oudste als ze verschillen. Een appartement van 2002 kan dus een attest gemene delen vragen. De syndicus bewaart het doorgaans. Meer in onze gids asbestattest gemene delen.
In het compromis
- De lijst van de documenten van de syndicus die de koper ontving, met de datum van de brief van de syndicus (of de datum van het onbeantwoorde verzoek)
- De verkochte kavels met hun aandelen: appartement, kelder, staanplaats
- Een duidelijke clausule over de werken en kapitaaloproepen die vóór de ondertekening gestemd werden, en over die tussen compromis en akte
- De eventuele volmacht aan de koper voor de algemene vergaderingen vóór de akte
- De datum van ingenottreding, die het begin van de gewone lasten bepaalt
- In Vlaanderen: het asbestattest van het appartement en, voor een compromis vanaf 2027, dat van de gemene delen
Veelgestelde vragen
Wat als de syndicus niet binnen vijftien dagen antwoordt?
Stuur schriftelijk een herinnering en breng de koper op de hoogte van die tekortkoming, zoals de wet vraagt. Bewaar het bewijs van het verzoek en de datum ervan. Tekent u toch, dan moet het compromis dat vaststellen en bepalen wie de bedragen draagt die later opduiken.
Krijgt de verkoper zijn aandeel in het reservekapitaal terug?
Nee. Het reservekapitaal behoort toe aan de vereniging van mede-eigenaars. De verkoper kan het niet terugvorderen, maar partijen kunnen er bij de prijs rekening mee houden. Het werkkapitaal wordt wel verrekend.
Wie betaalt werken die vóór de verkoop gestemd, maar na de verkoop gefactureerd worden?
Bij gebrek aan andersluidende clausule de koper, volgens het Burgerlijk Wetboek. Omdat die regel vaak ingaat tegen wat partijen denken, moet het compromis hem uitdrukkelijk bevestigen of omkeren.
Mag de koper vóór de akte naar de algemene vergadering?
Enkel met een volmacht van de verkoper, die tot de akte mede-eigenaar blijft. Heeft hij die volmacht, dan draagt hij de buitengewone lasten die op die vergadering gestemd worden. Zonder volmacht moet het compromis de kwestie regelen.
Wat is het voorrecht van de vereniging van mede-eigenaars?
Een wettelijke waarborg op de kavel voor de onbetaalde bijdragen van het lopende en het voorafgaande boekjaar. In de praktijk betaalt de notaris die achterstallen met de prijs aan de syndicus voordat hij het saldo aan de verkoper uitkeert.
Zijn de documenten van de syndicus ook nodig voor een gewoon bod?
Ja. Artikel 3.94 verwijst naar de ondertekening van de overeenkomst of, in voorkomend geval, van het aankoopbod. Omdat een aanvaard bod een verkoop is, moet de koper de inlichtingen hebben voordat hij het tekent.
Officiële bronnen
- Justel: Burgerlijk Wetboek, Boek 3, artikel 3.94
- Vlaanderen.be: asbestattest, ook voor de gemeenschappelijke delen
- Notaris.be: een appartement kopen
- Notaris.be: de syndicus
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.