Bijzondere panden en situaties

Statuten en huishoudelijk reglement: de gebruiksbeperkingen

Een koper investeert in een appartement om het aan toeristen te verhuren, of om er zijn kinesitherapiepraktijk te openen. Na de akte ontdekt hij dat de statuten de kavels voorbehouden aan bewoning en elke verhuring van minder dan drie maanden verbieden. De documenten van de mede-eigendom moet u vóór het compromis lezen, niet erna. Hieronder wat ze bevatten, welke meerderheden nodig zijn om ze te wijzigen, aan wie ze tegenwerpelijk zijn en wat het compromis moet vermelden.

Bijgewerkt op · 5 min leestijd

Drie verschillende documenten

  • De basisakte beschrijft het gebouw, de privatieve en gemeenschappelijke delen, en bepaalt het aandeel van elke kavel in de gemeenschappelijke delen (artikel 3.85 van het Burgerlijk Wetboek).
  • Het reglement van mede-eigendom beschrijft de rechten en plichten van elke mede-eigenaar op de privatieve en gemeenschappelijke delen, en de met redenen omklede criteria voor de verdeling van de lasten. Samen met de basisakte vormt het de statuten, die bij authentieke akte worden opgemaakt en overgeschreven, net als elke wijziging.
  • Het huishoudelijk reglement, opgemaakt bij onderhandse akte, bevat minstens de regels over de oproeping en de werking van de algemene vergadering, de benoeming en de bevoegdheden van de syndicus, en de jaarlijkse periode van vijftien dagen voor de gewone algemene vergadering. Het regelt vaak ook het dagelijkse leven in het gebouw.

Het huishoudelijk reglement wordt neergelegd op de zetel van de vereniging van mede-eigenaars en kan daar kosteloos door iedere belanghebbende worden ingezien; de syndicus houdt het bij (artikel 3.93).

De gebruikelijke beperkingen

  • Bestemming van de kavels: enkel bewoning, vrije beroepen toegelaten, handel op het gelijkvloers (zie gemengd goed).
  • Verhuring: verbod op of omkadering van kortetermijnverhuur of gemeubelde verhuur (zie toeristische verhuur).
  • Huisdieren, barbecues op terrassen, beroepsplaten, antennes, zonneschermen en gevelkleuren, fietsen in de gemeenschappelijke delen.
  • Werken in de privatieve delen die de structuur, de gevels of de gemeenschappelijke leidingen raken, uren voor werken en de plicht de syndicus te verwittigen.

Een beperking van het gebruik van de privatieve delen staat in principe in de statuten. Sommige bedingen hebben echter geen gevolg: voor niet geschreven gehouden wordt het beding dat het recht van een mede-eigenaar beperkt om het beheer van zijn kavel toe te vertrouwen aan wie hij wil (artikel 3.85, § 4), of dat arbitrage oplegt voor geschillen over de mede-eigendom (artikel 3.85, § 5).

Wie de regels kan wijzigen, en met welke meerderheid

Beslissing van de algemene vergaderingMeerderheid (artikel 3.88)
Wijziging van de statuten die enkel het genot, het gebruik of het beheer van de gemeenschappelijke delen betreftTwee derde van de stemmen
Elke andere wijziging van de statuten, ook van de verdeling van de lastenVier vijfde van de stemmen
Wijziging van de bestemming van het gebouw of van een deel ervanVier vijfde van de stemmen
Wijziging van de verdeling van de aandelenEenparigheid, behoudens uitzonderingen

Elke mede-eigenaar beschikt over een aantal stemmen dat overeenstemt met zijn aandeel. Een onregelmatige, bedrieglijke of onrechtmatige beslissing kan een benadeelde mede-eigenaar binnen vier maanden na de algemene vergadering voor de rechter aanvechten (artikel 3.92, § 3). Een verbod op kortetermijnverhuur dat morgen wordt beslist, kan dus de koper van vandaag binden.

Tegenwerpelijk aan de koper

De overgeschreven statuten binden elke nieuwe mede-eigenaar. Voor het huishoudelijk reglement en de beslissingen van de algemene vergadering maakt artikel 3.93 een onderscheid:

  • regels die vóór de aankoop werden aangenomen, worden tegenwerpelijk aan de koper door de mededeling die de verkoper hem op eigen kosten moet doen van het bestaan van het huishoudelijk reglement en van het register van de beslissingen; de verkoper is als enige aansprakelijk voor de schade door het ontbreken of laattijdig zijn van die mededeling;
  • regels die na de aankoop worden aangenomen, worden het door de mededeling van de notulen onder de voorwaarden van artikel 3.93, § 5.

Dezelfde regels gelden voor een huurder: de verhuurder moet hem het huishoudelijk reglement en de beslissingen die hem aanbelangen meedelen, en de bewoner zonder stemrecht kan een beslissing die hem persoonlijk nadeel berokkent binnen de wettelijke termijnen aanvechten.

Valkuilen

  • De basisakte lezen zonder het reglement van mede-eigendom: vaak staan de gebruiksbeperkingen precies in dat reglement.
  • Wijzigende akten vergeten, en de recente beslissingen van de algemene vergadering, met name over kortetermijnverhuur of huisdieren.
  • Een punt op de agenda van de volgende algemene vergadering: dat moet u kennen vóór de ondertekening (zie algemene vergadering tussen compromis en akte).
  • Mede-eigendom en stedenbouw verwarren: het akkoord van de statuten vervangt de vergunning voor een beroepsactiviteit of toeristisch logies niet.

Vóór het compromis

  • De basisakte, het reglement van mede-eigendom, het huishoudelijk reglement en hun wijzigingen opvragen
  • De notulen van de algemene vergaderingen van de laatste drie jaar lezen, bezorgd door de syndicus (zie documenten van de syndicus)
  • De koper naar zijn plannen vragen: verhuring, beroepsactiviteit, huisdieren, werken
  • De beperkingen die dat plan raken, uitdrukkelijk in het compromis vermelden

De modelclausule laat de koper bevestigen dat hij vóór de ondertekening de statuten (basisakte en reglement van mede-eigendom, met hun datum) en het huishoudelijk reglement ontving. Hangt het plan van de koper ervan af, voeg dan een zin toe die het precieze beding aanwijst, bijvoorbeeld het artikel van het reglement van mede-eigendom dat verhuringen van minder dan drie maanden verbiedt.

Veelgestelde vragen

Is het huishoudelijk reglement tegenwerpelijk aan de koper?

Ja. De overgeschreven statuten binden de nieuwe mede-eigenaar, en het huishoudelijk reglement en de eerdere beslissingen worden hem tegenwerpelijk door de mededeling die de verkoper hem ervan moet doen. De verkoper is aansprakelijk voor de schade als die mededeling ontbreekt.

Kan een mede-eigendom kortetermijnverhuur verbieden?

De statuten kunnen de bestemming of de wijze van bewoning van de kavels beperken. Een wijziging van de bestemming van het gebouw vereist een meerderheid van vier vijfde van de stemmen. De gewestelijke en gemeentelijke regels over toeristisch logies komen daarbovenop.

Wat als de koper een beroep wil uitoefenen in het appartement?

Ga vóór het compromis de statuten en het huishoudelijk reglement na, en ook de stedenbouw, en vermeld het resultaat in het compromis. Is het gebruik niet toegelaten, dan weet de koper dat hij een beslissing van de algemene vergadering nodig heeft.

Waar kan men het huishoudelijk reglement inzien?

Het wordt neergelegd op de zetel van de vereniging van mede-eigenaars en kan daar ter plaatse en kosteloos door iedere belanghebbende worden ingezien. De syndicus moet het bijwerken volgens de beslissingen van de algemene vergadering en de wetswijzigingen.

Kan een beding in de statuten zonder gevolg zijn?

Ja. Voor niet geschreven gehouden wordt onder meer het beding dat het recht van een mede-eigenaar beperkt om het beheer van zijn kavel aan wie hij wil toe te vertrouwen, of dat de geschillen over de mede-eigendom aan arbiters opdraagt.

Is de huurder van een appartement gebonden door het huishoudelijk reglement?

Ja, het wordt hem tegenwerpelijk door de mededeling die de verhuurder hem ervan moet doen. Een bewoner zonder stemrecht kan de rechter ook vragen een onregelmatige of onrechtmatige beslissing die hem persoonlijk nadeel berokkent te vernietigen, binnen de wettelijke termijnen.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook