Stappen van de verkoop

Het ontwerp van akte: wat u moet nalezen

Enkele dagen vóór de ondertekening stuurt de notaris het ontwerp van akte. Dat is het laatste moment om een fout te laten verbeteren of een vergeten afspraak te laten opnemen, want de ondertekende akte gaat voor op alles wat vooraf werd afgesproken.

Bijgewerkt op · 4 min leestijd

Vijf werkdagen: waarom die termijn telt

De wet op het notarisambt (artikel 12) bepaalt dat het ontwerp van akte geacht wordt tijdig te zijn ontvangen wanneer de partijen het minstens vijf werkdagen vóór het verlijden hebben gekregen, tenzij een partij anders verklaart. Die termijn heeft een concreet gevolg op de dag van de akte:

  • werd het ontwerp tijdig ontvangen, dan licht de notaris de akte toe en leest hij enkel bepaalde vermeldingen (identiteit van de partijen, datum, plaats) en de wijzigingen aan het ontwerp integraal voor;
  • werd het ontwerp niet tijdig meegedeeld, dan moet de akte integraal worden voorgelezen, wat de afspraak flink verlengt.

De akte vermeldt de datum waarop de partijen het ontwerp ontvingen. Kreeg u het te laat om het te bestuderen, zeg het dan aan de notaris: dat is uw recht.

De overeenstemming met het compromis

De authentieke akte neemt de verkoop over die in het compromis werd gesloten: ze kan de essentiële voorwaarden niet wijzigen zonder akkoord van beide partijen. Lees het ontwerp met het compromis naast u, en kijk vooral na:

  • de identiteit, de burgerlijke staat en het huwelijksstelsel van elke partij, en de spelling van namen en voornamen;
  • de beschrijving van het goed, de kadastrale percelen en, voor een appartement, de kavels, kelders, parkeerplaatsen en aandelen;
  • de prijs, de reeds betaalde waarborg en het saldo;
  • de datum van ingenottreding, een eventuele bezetting en het lot van het meeverkochte meubilair;
  • de bijzondere voorwaarden uit het bod of het compromis (werken, erfdienstbaarheden, krediet);
  • voor de koper, de fiscale verklaring waarvan een verlaagd tarief of een abattement afhangt.

De administratieve gegevens, gewest per gewest

Het ontwerp neemt de verkregen attesten en inlichtingen over. Kijk na of de data en conclusies overeenstemmen met de documenten die u kreeg en of er geen nieuw voorbehoud opduikt: een stedenbouwkundige overtreding, verontreiniging, gestemde werken, een voorkooprecht.

Na te kijkenBrusselWalloniëVlaanderen
EnergieprestatieEPB-certificaatEPB-certificaat (PEB)EPC en, bij label E of F, renovatieplicht binnen zes jaar
BodemBodemattest van Leefmilieu BrusselUittreksel uit de BDESBodemattest van OVAM
AsbestGeen verplicht attestGeen verplicht attestAsbestinventarisattest (bouwjaar vóór 2001)
OverstromingGeen specifieke gewestelijke vermeldingVermelding van het overstromingsrisicoP- en G-score voor overstromingsgevoeligheid
StedenbouwStedenbouwkundige inlichtingenStedenbouwkundige inlichtingenStedenbouwkundige inlichtingen en maatregelenregister (via het VIP)

In de drie gewesten komen daar de elektrische keuring bij, het postinterventiedossier als er sinds 1 mei 2001 werken gebeurden en, voor een appartement, de informatie van de syndicus.

De afrekening, met een becijferd voorbeeld

De notaris voegt een afrekening toe: saldo van de prijs, registratierechten of btw, ereloon, kosten, het pro rata van de onroerende voorheffing en eventueel van de lasten van mede-eigendom. Indicatief voorbeeld voor een woning van 300 000 euro in Wallonië, gekocht als enige eigen woning, akte eind 2026:

  • registratierechten aan het verlaagde tarief van 3 %: 9 000 euro (aan het gewone tarief van 12,5 % zou dat 37 500 euro zijn);
  • ereloon voor de verkoop: ongeveer 2 320 euro exclusief btw;
  • aktekosten, opzoekingen en overschrijving, plus btw: ereloon en kosten samen ongeveer 4 540 euro inclusief btw.

De kosten bedragen dus in totaal ongeveer 13 540 euro, zonder een eventuele kredietakte. Het verschuldigde bedrag moet vóór de ondertekening op de rekening van de notaris staan, per overschrijving, vanaf de rekening die in het compromis werd vermeld. Vergelijk elke lijn met het fiscale regime dat u vroeg.

Een verbetering vragen

Een fout meldt u schriftelijk aan de notaris, zodra u het ontwerp ontvangt. Een louter materiële vergissing wordt zonder moeite rechtgezet; een wijziging van een essentiële voorwaarde vraagt het akkoord van beide partijen. Op de dag van de akte licht de notaris de tekst toe: de partijen kunnen nog vragen stellen vóór ze tekenen. De wijzigingen aan het ontwerp worden integraal voorgelezen.

Valkuilen

  • Niet nalezen omdat „de notaris dat doet”: hij weet niet wat er mondeling bij de bezoeken werd beloofd.
  • Een afspraak vergeten die na het compromis per mail werd gemaakt: het modelakte bepaalt dat de akte de juiste weergave is van de wil van de partijen, ook als ze afwijkt van vorige overeenkomsten. Wat er niet in staat, dreigt verloren te gaan.
  • De fiscale verklaring van de koper niet nakijken: een verkeerd ingevulde vermelding kan het verlaagde tarief kosten.
  • Het geld op het laatste moment overschrijven, of vanaf een andere rekening dan aangekondigd.

Veelgestelde vragen

Hoe lang vóór de akte krijgt u het ontwerp?

De wet beschouwt het ontwerp als tijdig meegedeeld als u het minstens vijf werkdagen vóór de ondertekening ontvangt. Vraag het vroeger als een punt met de bank of een raadsman moet worden nagekeken.

Wat als het ontwerp te laat komt?

Dan moet de notaris de akte op de dag van de ondertekening integraal voorlezen. U kunt ook uitstel vragen als u geen tijd had om een belangrijk punt na te kijken.

Mag de akte afwijken van het compromis?

Enkel als beide partijen akkoord gaan. Eenmaal getekend, wordt de akte geacht hun wil juist weer te geven, ook als ze afwijkt van eerdere overeenkomsten: meld elke afwijking vóór de ondertekening.

Kan de afrekening nog veranderen?

Ja, met enkele euro, bijvoorbeeld voor het pro rata van de voorheffing of de lasten. Een grote wijziging moet de notaris vóór de ondertekening uitleggen.

Mag de makelaar het ontwerp van akte ontvangen?

Het model van compromis bepaalt dat de partijen dat aanvaarden als de makelaar erom vraagt. Zo kan hij nagaan of de voorwaarden die hij onderhandelde, werden overgenomen.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook