Prijs en fiscaliteit
De onroerende leasing
Om zich in een nieuw gebouw te vestigen zonder eigen middelen vast te zetten, kan een onderneming beroep doen op onroerende leasing. De leasingmaatschappij financiert en blijft eigenaar, de onderneming betaalt vergoedingen en kan het goed op het einde van het contract kopen. De verrichting combineert goederenrecht, btw, registratiebelasting en financiering, en begint vaak met een aankoopcompromis dat de onderneming zelf tekent. Dit zijn de grote lijnen en de punten die u moet vastleggen.
Het principe
- Een leasingmaatschappij verwerft of laat een gebouw oprichten dat de onderneming koos, of verwerft een zakelijk recht (vaak een opstal- of erfpachtrecht) op de grond van de onderneming.
- Ze stelt het gebouw voor een lange duur ter beschikking van de onderneming, tegen vergoedingen die de afschrijving van het kapitaal en de interesten dekken.
- Op het einde van het contract kan de onderneming een aankoopoptie lichten voor een residuele prijs die van bij het begin werd bepaald.
Onroerende leasing is een professioneel financieringsinstrument. Ze mag niet worden verward met de huurkoop van een woning door een particulier (zie huurkoop).
De btw en de rechten
- Artikel 44, § 3, 2°, b, van het Btw-Wetboek onderwerpt de onroerende financieringshuur aan btw wanneer ze wordt toegestaan door een gespecialiseerde onderneming die het gebouw opricht, laat oprichten of met btw verwerft, en de leasingnemer het gebruikt voor zijn activiteit als btw-plichtige. De Koning bepaalt de voorwaarden van het contract: duur, aard en bestemming van de goederen, rechten en plichten van de leasingnemer.
- In Vlaanderen stelt artikel 2.9.6.0.1, eerste lid, 5°, van de Vlaamse Codex Fiscaliteit de contracten van onroerende financieringshuur in de zin van die btw-bepaling vrij van verkooprecht.
- Het lichten van de aankoopoptie en de vestiging van een opstal- of erfpachtrecht hebben hun eigen gevolgen voor de registratiebelasting, die vanaf de structurering moeten worden onderzocht, in het Gewest van het goed.
Attesten en informatie volgens het Gewest
Een leasing die een zakelijk recht betreft (opstal, erfpacht, eigendom), brengt in principe dezelfde informatieplichten mee als een overdracht:
| Gewest | Te voorzien | Bijzonderheid |
|---|---|---|
| Vlaanderen | EPC, asbestattest voor een ouder gebouw, bodemattest, stedenbouwkundige inlichtingen, informatie over de overstromingsgevoeligheid | Renovatieplicht voor een gebouw met label E of F, die ook geldt bij de vestiging van een opstal- of erfpachtrecht |
| Wallonië | EPB, uittreksel uit de databank van de bodemtoestand, stedenbouwkundige informatie volgens het CoDT | Een leasing over een zakelijk recht wordt voor de bodeminformatie als een overdracht behandeld |
| Brussel | EPB, bodemattest, stedenbouwkundige inlichtingen na te gaan | De bodemordonnantie bepaalt dat de verandering van leasinggever vóór de vervaldag van een onroerende leasing geen vervreemding van een zakelijk recht is |
De aandachtspunten van het contract
- Duur van het contract en bedrag van de optie, en wat er gebeurt bij wanbetaling
- Wie het onderhoud, de verzekering, de onroerende voorheffing en de grote werken draagt
- Het zakelijk recht van de leasingmaatschappij op de grond en de looptijd ervan (zie erfpacht en opstal)
- De mogelijkheid het contract over te dragen als de onderneming verhuist of wordt verkocht
- De overschrijving van de zakelijke rechten en van de optie (zie overschrijving)
Het einde van het contract
Op de vervaldag zijn er drie mogelijkheden: de onderneming licht de optie en wordt eigenaar tegen de residuele prijs, ze verlengt het contract tegen nieuwe voorwaarden, of ze geeft het gebouw terug. Betrof de leasing een opstalrecht dat de onderneming op haar eigen grond toestond, dan krijgt ze bij het einde van het opstalrecht de eigendom van de constructies terug zoals de akte het bepaalt. Het lichten van de optie gebeurt bij notariële akte, met de gebruikelijke opzoekingen (hypothecaire staat, attesten) en het fiscale stelsel van die overdracht.
De rol van de makelaar
De makelaar komt vooral vooraf tussen, wanneer een onderneming een gebouw of grond zoekt. Het compromis met de verkoper kan dan moeten voorzien dat de leasingmaatschappij in de plaats van de onderneming koper wordt, via een aanwijzing van lastgever of een clausule van indeplaatsstelling (zie aanwijzing van lastgever), en dat de verkoop afhangt van het akkoord van de leasingmaatschappij. De termijn van die voorwaarde moet rekening houden met de behandeling van het dossier door de leasingmaatschappij, en de verkoper moet weten wie zijn uiteindelijke medecontractant wordt.
Veelgestelde vragen
Wat is onroerende leasing?
Een financiering waarbij een leasingmaatschappij een gebouw verwerft of laat oprichten, het tegen vergoedingen ter beschikking stelt van een onderneming en haar op het einde van het contract een aankoopoptie biedt. De onderneming gebruikt het gebouw zonder het meteen te kopen.
Is onroerende leasing aan btw onderworpen?
Ja, wanneer ze wordt toegestaan door een gespecialiseerde onderneming die het gebouw met btw opricht of verwerft en de leasingnemer het voor zijn activiteit als btw-plichtige gebruikt, onder de voorwaarden van het Btw-Wetboek en zijn besluiten.
Zijn er attesten nodig voor een onroerende leasing?
In principe wel, wanneer de leasing een zakelijk recht betreft: energieprestatiecertificaat, bodemattest of bodeminformatie, stedenbouwkundige inlichtingen en, in Vlaanderen, een asbestattest voor een ouder gebouw. De notaris gaat de lijst per Gewest na.
Wat gebeurt er op het einde van een onroerende leasing?
De onderneming kan de aankoopoptie lichten voor de overeengekomen residuele prijs, het contract verlengen of het gebouw teruggeven. Het lichten van de optie gebeurt bij notariële akte.
Mag de onderneming het compromis tekenen vóór het akkoord van de leasingmaatschappij?
Ja, op voorwaarde dat een mogelijkheid tot indeplaatsstelling of aanwijzing van lastgever ten gunste van de leasingmaatschappij wordt voorzien, met een opschortende voorwaarde die aan haar akkoord is gekoppeld en een realistische termijn.
Kan een particulier een beroep doen op onroerende leasing?
Onroerende leasing in de zin van het Btw-Wetboek is een professioneel instrument. Een particulier zal eerder kiezen voor een hypothecair krediet of, in sommige gevallen, huurkoop.
Officiële bronnen
- Justel: Btw-Wetboek (wet van 3 juli 1969)
- Justel: Brusselse ordonnantie van 5 maart 2009 betreffende verontreinigde bodems
- Fisconetplus: Btw-Wetboek, artikel 44
- Febelfin: leasing
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.