Prijs en fiscaliteit
De fiscale voordelen van het hypothecair krediet
Jarenlang kreeg wie een eigen woning kocht een belastingvoordeel op zijn lening. De drie Gewesten hebben dat voordeel voor nieuwe kredieten afgeschaft en vervangen door lagere registratierechten bij de aankoop. Voor de koper van vandaag zit de winst dus in het compromis en de akte, niet meer in de belastingaangifte.
De evolutie per Gewest
| Gewest | Vroeger voordeel | Afgeschaft voor kredieten gesloten vanaf | Belangrijkste voordeel vandaag |
|---|---|---|---|
| Brussel | Woonbonus | 1 januari 2017 | Abattement op de grondslag van de registratierechten (200 000 € bij een prijs van hoogstens 600 000 €) |
| Vlaanderen | Woonbonus | 1 januari 2020 | Verlaagd verkooprecht voor de enige eigen woning (2 %, verhoging tot 3 % aangekondigd voor 2027) |
| Wallonië | Chèque habitat (woonbonus) | 1 januari 2025 | Verlaagd tarief van 3 % voor de enige eigen woning |
De voorwaarden van die regelingen (geen andere woning bezitten, er zich binnen een termijn inschrijven, er een minimumduur blijven) staan in de gids over het verlaagd tarief, het abattement en de domiciliëring.
Vlaanderen: de datum van het compromis telt
In Vlaanderen kondigde de regering aan dat het verlaagde tarief voor de enige eigen woning van 2 % naar 3 % zou gaan voor verkoopovereenkomsten gesloten vanaf 1 januari 2027. Volgens de Vlaamse Belastingdienst zou de datum van de onderhandse verkoopovereenkomst beslissend zijn, niet die van de akte. Het decreet was op 3 november 2026 nog niet aangenomen: deze regel staat dus onder voorbehoud.
Voor een akte in 2027 op basis van een compromis uit 2026 zal een bijkomende verklaring over de datum van het compromis gevraagd worden, en kunnen bewijsstukken opgevraagd worden. Een wederzijdse aan- en verkoopbelofte geldt niet als verkoop: dan telt de datum van de akte.
Rekenvoorbeeld
Indicatieve voorbeelden voor een enige eigen woning, zonder notaris- en kredietkosten:
- Vlaanderen, prijs van 300 000 €: 6 000 € rechten tegen 2 %; 9 000 € tegen 3 % als het aangekondigde tarief geldt; 36 000 € tegen het algemene tarief van 12 %.
- Wallonië, prijs van 300 000 €: 9 000 € tegen 3 %, in plaats van 37 500 € tegen 12,5 %.
- Brussel, prijs van 500 000 €: het abattement brengt de grondslag terug tot 300 000 €, of 37 500 € rechten tegen 12,5 % in plaats van 62 500 €.
Ter vergelijking: de vroegere voordelen op het krediet waren gespreid over vele jaren en hingen af van het inkomen van de ontlener. Het nieuwe voordeel is onmiddellijk, maar het vervalt als de voorwaarden na de akte niet worden nageleefd.
Oude kredieten
Voor een lening gesloten vóór de afschaffing blijft het voordeel in principe verworven volgens de regels die golden bij het sluiten van het contract, zolang de voorwaarden vervuld blijven: het goed blijft de eigen woning, het krediet loopt de vereiste minimumduur en het waarborgt wel degelijk de aankoop of renovatie van dat goed.
Verschillende gebeurtenissen kunnen het wel doen verdwijnen: de verkoop van het goed, een verhuis, of een herfinanciering die in werkelijkheid een nieuw krediet is. Een verkoper die met een nieuw krediet een ander goed koopt, valt onder de huidige regels, ook als hij zijn krediet overdraagt: dat bekijkt u met de bank vóór u tekent.
Wat blijft bestaan
Voor een goed dat niet de eigen woning is (tweede verblijf, verhuurd goed) kunnen federale regelingen nog spelen, zoals de aftrek van intresten van de onroerende inkomsten of een vermindering voor langetermijnsparen, onder voorwaarden en binnen grenzen. Ook de schuldsaldoverzekering bij het krediet kan daaronder vallen. Die regels zijn technisch en veranderen vaak: de koper vraagt best advies aan zijn bank of een fiscaal adviseur vóór hij de structuur van zijn krediet kiest.
Valkuilen
- Zijn budget berekenen met een belastingvoordeel dat voor een nieuw krediet niet meer bestaat.
- Een oud krediet herfinancieren zonder na te gaan of het fiscale voordeel behouden blijft.
- Vergeten dat een verlaagd tarief of abattement verloren gaat als de koper zich niet tijdig inschrijft of een andere woning houdt.
- In Vlaanderen begin 2027 een compromis tekenen zonder te weten dat de datum het tarief kan beïnvloeden.
In het compromis
Het model van compromis bevat een rubriek « registratiebelasting en btw » en een facultatieve verklaring waarin de koper aangeeft of hij al dan niet een fiscaal voordeel kan genieten (verlaagd tarief, abattement). Die verklaring bindt niet definitief, maar ze verplicht om de vraag tijdig te stellen.
- Beoogde regeling (verlaagd tarief, abattement, algemeen tarief)
- Situatie van de koper: andere woning of bouwgrond in bezit, verbintenis tot inschrijving
- Datum van het compromis duidelijk vermeld
- Opschortende voorwaarde van het verkrijgen van een krediet, met een realistische termijn
Veelgestelde vragen
Krijgt een koper in 2026 nog een belastingvoordeel op zijn krediet?
Voor de eigen woning niet: de drie Gewesten schaften dat voordeel af voor nieuwe kredieten. De steun zit nu in de registratierechten die bij de aankoop worden betaald.
Verliest de verkoper zijn voordeel door te verkopen?
Voor het verkochte goed kan hij het niet meer genieten. Voor het nieuwe goed gelden de huidige regels, ook als hij bij dezelfde bank blijft.
Zijn de intresten van een krediet voor een verhuurd goed aftrekbaar?
Volgens de federale regels en onder voorwaarden kunnen de intresten worden afgetrokken van de onroerende inkomsten van het goed. De winst hangt af van de belastbare grondslag van het goed en van de situatie van de ontlener: laat het simuleren.
Moet u in Vlaanderen het compromis vóór 2027 tekenen?
Wordt het aangekondigde tarief aangenomen, dan kan een compromis getekend vóór 1 januari 2027 nog het tarief van 2 % genieten, ook als de akte in 2027 volgt. Maar teken niet overhaast: een slecht voorbereid compromis kost vaak meer dan het verschil in tarief.
Is het verlaagde tarief cumuleerbaar met een gewestelijke premie?
Renovatie- en energiepremies vallen onder aparte regelingen en kunnen er in principe bij komen. Ga de voorwaarden van elke premie na bij het Gewest.
Officiële bronnen
- Notaris.be: de belastingen bij de aankoop van een woning
- Vlaanderen.be: verkooprecht (verlaagd tarief voor de enige eigen woning)
- Wallonië: bénéficier du chèque habitat (Waalse woonbonus)
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.