Vóór het compromis

Het bod: een verbintenis die al een verkoop is

Veel kopers denken dat een bod niet meer is dan een blijk van interesse. Naar Belgisch recht volstaat een schriftelijk bod dat de verkoper aanvaardt om de verkoop te sluiten. Hier leest u hoe u het opstelt, wat u vóór de ondertekening moet verzamelen en welke valkuilen het vaakst opduiken.

Bijgewerkt op · 5 min leestijd

Een aanvaard bod is een verkoop

De verkoop is gesloten zodra verkoper en koper het eens zijn over het goed en de prijs. Het schriftelijke bod van de koper, zonder voorbehoud aanvaard door de verkoper, vormt dus een volledige koopovereenkomst, ook als er daarna geen compromis volgt. Het compromis werkt dat akkoord uit en vult het aan: het kan de voorwaarden ervan niet wijzigen zonder akkoord van beide partijen.

Gevolgen in de praktijk:

  • het aanvaarde bod moet, net als een compromis, binnen vier maanden ter registratie worden aangeboden, en de registratierechten worden opeisbaar (zie de registratie van het compromis);
  • de datum ervan kan gelden als datum van de overeenkomst voor fiscale of gewestelijke regels die naar de datum van de verkoop verwijzen;
  • noch de koper noch de verkoper kan zich daarna nog eenzijdig terugtrekken, behalve bij een opschortende voorwaarde die niet vervuld wordt.

De geldigheidstermijn en het tegenbod

  • Een bod vermeldt altijd een termijn waarbinnen de verkoper kan aanvaarden (vaak vijf tot acht dagen). Een bod met een termijn kan vóór het verstrijken ervan niet worden ingetrokken.
  • Verstrijkt de termijn zonder aanvaarding, dan vervalt het bod. Een laattijdige aanvaarding sluit de verkoop niet, tenzij de koper ze bevestigt.
  • Een aanvaarding die het bod wijzigt (prijs, aktedatum, meubilair, voorwaarde) is een tegenbod: de verkoop is pas gesloten als de koper dat op zijn beurt schriftelijk aanvaardt.
  • De aanvaarding moet de koper binnen de termijn bereiken: bewaar het bewijs van verzending en ontvangst (e-mail, aangetekende brief, gedateerde handtekening).

Wat het bod moet bevatten

  • Volledige identiteit van de koper en, als hij gehuwd of wettelijk samenwonend is, van zijn echtgenoot of partner
  • Nauwkeurige omschrijving van het goed: adres, kadaster, privatieve kavels, kelder, staanplaats
  • Geboden prijs, bedrag van de waarborg bij het compromis en termijn voor de akte
  • Opschortende voorwaarden, in het bijzonder het verkrijgen van een krediet, met bedrag, termijn en bewijs van weigering
  • Meubilair of uitrusting die in de prijs begrepen is
  • Geldigheidstermijn van het bod
  • Verklaring van de koper dat hij de verplichte informatie ontvangen heeft (zie hieronder)

Rekenvoorbeeld (indicatief): een bod van 280 000 euro op een woning in Vlaanderen, aanvaard en bestemd als enige eigen woning van de koper, draagt 2 % verkooprecht of 5 600 euro als de overeenkomst in 2026 gesloten wordt. Voor overeenkomsten vanaf 1 januari 2027 is een verhoging naar 3 % aangekondigd, onder voorbehoud van het decreet: 8 400 euro voor dezelfde prijs. De datum van de aanvaarding kan de kostprijs van de aankoop dus rechtstreeks beïnvloeden.

De informatie vóór het bod, per Gewest

Omdat een aanvaard bod een verkoop is, moet de koper vóór de ondertekening over dezelfde informatie beschikken als bij een compromis.

GewestMee te delen vóór het bodInstantie
BrusselBodemattest, PEB-certificaat, stedenbouwkundige inlichtingenLeefmilieu Brussel, gemeente
WalloniëUittreksel uit de databank van de bodemtoestand (BDES), PEB-certificaat, stedenbouwkundige inlichtingen, ligging in overstromingsgebiedSPW, gemeente
VlaanderenBodemattest, EPC, asbestattest voor een gebouw van vóór 2001, stedenbouwkundige informatie, overstromingsscoresOVAM, gemeente
Mede-eigendom (overal)Inlichtingen en documenten van de syndicus over het werk- en reservekapitaal, achterstallen, kapitaaloproepen en algemene vergaderingenSyndicus

Voor de mede-eigendom vermeldt artikel 3.94 van het Burgerlijk Wetboek het bod uitdrukkelijk: de inlichtingen moeten bezorgd worden vóór de ondertekening van de overeenkomst of, in voorkomend geval, van het aankoopbod of de aankoopbelofte. Zie onze gids een appartement in mede-eigendom verkopen.

De rol van de vastgoedmakelaar

  • De makelaar kan een bod niet in naam van de verkoper aanvaarden zonder uitdrukkelijke opdracht. In de praktijk ondertekent de verkoper het bod zelf.
  • Bezorg alle ontvangen biedingen met hun voorwaarden aan de verkoper, en bewaar datum en uur van ontvangst (zie meerdere biedingen op hetzelfde pand).
  • Vermijd te summiere biedingsformulieren: een bod zonder kredietvoorwaarde verbindt een koper die zijn financiering misschien nog niet rond heeft.
  • Laat het compromis na de aanvaarding strikt volgens het bod opstellen: elke afwijking moet door beide partijen aanvaard worden.

Valkuilen

  • Het bod « onder voorbehoud van bezoek of expertise » zonder termijn of criterium: het maakt onzeker of er wel een verkoop is. Wilt u een voorwaarde, schrijf ze dan uit als echte opschortende voorwaarde, met een termijn.
  • De vergeten echtgenoot: een gehuwde verkoper die alleen het bod op de gezinswoning aanvaardt, stelt de verkoop bloot aan nietigheid (zie gehuwde verkoper).
  • Een vage kredietvoorwaarde (« onder voorbehoud van financiering »): zonder bedrag of termijn wordt ze betwist als de bank weigert.
  • Attesten die pas na het bod komen: in Vlaanderen moet de inhoud van het bodemattest en van het asbestattest uiterlijk bij het sluiten van de overeenkomst meegedeeld zijn, bod inbegrepen.
  • Twee biedingen aanvaarden: de tweede aanvaarding wist de eerste verkoop niet uit.

Overzicht vóór u een bod laat ondertekenen

  • Geldigheidstermijn vermeld
  • Duidelijke kredietvoorwaarde (bedrag, termijn, bewijs van weigering) als de koper leent
  • Gewestelijke attesten en inlichtingen van de mede-eigendom meegedeeld en in het bod opgesomd
  • Identiteit, burgerlijke staat en handelingsbekwaamheid van de koper nagegaan
  • Verkoper weet dat zijn aanvaarding de verkoop sluit
  • Datum van aanvaarding bewaard: ze telt voor de registratie en eventueel voor het toepasselijke tarief

Veelgestelde vragen

Kan de verkoper een bod aanvaarden en daarna een beter bod?

Nee. Zodra hij een bod aanvaard heeft, is de verkoop met die koper gesloten. Een tweede aanvaarding stelt hem bloot aan een schadevergoeding, of zelfs aan een vordering tot gedwongen uitvoering van de eerste verkoop. Ook de tweede koper kan een vergoeding eisen.

Verbindt een bod per e-mail of bericht?

Ja, als het voldoende precies is over het goed en de prijs en het aanvaard wordt. De schriftelijke vorm dient vooral als bewijs. Om elke discussie te vermijden laat u een gedateerd document ondertekenen door koper en verkoper.

Kan de koper zijn bod intrekken?

Niet tijdens de geldigheidstermijn die hij zelf bepaald heeft. Eenmaal aanvaard kan hij zich niet meer terugtrekken, tenzij een opschortende voorwaarde niet vervuld wordt. Het Belgische recht kent geen bedenktijd bij de aankoop van een bestaande woning.

Moet een aanvaard bod geregistreerd worden als het compromis snel volgt?

De registratieplicht geldt voor de koopovereenkomst, en het aanvaarde bod is er een. In de praktijk wordt het compromis binnen de termijn van vier maanden getekend en ter registratie aangeboden, wat de verkoop dekt. Loopt het compromis vertraging op, vraag dan aan de notaris hoe u die termijn respecteert.

Wat als de verkoper antwoordt met een andere prijs?

Zijn antwoord is een tegenbod en de verkoop is nog niet gesloten. De koper blijft vrij om het al dan niet te aanvaarden. Aanvaardt hij het schriftelijk, dan is de verkoop gesloten tegen de nieuwe voorwaarden.

Moet er bij het bod een voorschot betaald worden?

Nee, en dat vermijdt u beter. De waarborg wordt in principe bij de ondertekening van het compromis gestort, op de derdenrekening van de notaris. Een storting rechtstreeks aan de verkoper of het kantoor is moeilijker terug te krijgen als de verkoop niet doorgaat.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook