Bijzondere panden en situaties
De onderverhuring en de huurovereenkomst gesloten door een vennootschap
Het appartement is verhuurd aan een vennootschap, die er haar bestuurder in huisvest. Of de huurder vertrok naar het buitenland en verhuurt het door aan een derde. Of de huur werd aan een nieuwe huurder overgedragen zonder dat iemand weet of de verhuurder ermee instemde. Zulke toestanden vertroebelen de kernvraag bij de verkoop: wie bewoont het goed, op welke grond, met welke rechten tegenover de koper, en wanneer eindigt die bewoning? Hieronder de regels per gewest en wat u vóór het compromis moet nagaan.
De onderverhuring
- Bij een huurovereenkomst voor hoofdverblijfplaats mag de huurder de woning niet volledig onderverhuren. Hij mag een deel onderverhuren met akkoord van de verhuurder, op voorwaarde dat het overige zijn hoofdverblijfplaats blijft. Er bestaan uitzonderingen voor bepaalde sociale actoren of verenigingen die onderverhuren aan personen in moeilijkheden.
- De onderverhuring mag niet langer duren dan de resterende looptijd van de hoofdhuur, en de huurder moet de onderhuurder vooraf inlichten over zijn hoedanigheid en de omvang van zijn rechten.
- De onderhuurder heeft enkel een band met de hoofdhuurder: eindigt de hoofdhuur, dan eindigt ook de onderverhuring, met naleving van de regels om de onderhuurder in te lichten.
- Een niet toegelaten onderverhuring is een tekortkoming van de huurder, die de ontbinding van de huur kan rechtvaardigen. De overdracht van de huur is in principe verboden zonder schriftelijke en voorafgaande toestemming van de verhuurder.
De regels per gewest
| Brussel | Wallonië | Vlaanderen | |
|---|---|---|---|
| Onderverhuring | Uitdrukkelijk of stilzwijgend akkoord van de verhuurder; ontwerp aangetekend meegedeeld minstens vijftien dagen vóór de ondertekening (art. 230, § 5) | Verboden behoudens schriftelijk en voorafgaand akkoord van de verhuurder (art. 47); bij hoofdverblijfplaats enkel gedeeltelijk (art. 60) | Hoofdverblijfplaats: geen volledige onderverhuring; gedeeltelijk met instemming van de verhuurder (art. 32) |
| Overdracht van huur | Schriftelijk en voorafgaand akkoord; antwoordt de verhuurder niet binnen dertig dagen, dan geldt de overdracht als aanvaard (art. 230) | Verboden behoudens schriftelijk en voorafgaand akkoord; de overdrager is voor de toekomst bevrijd (art. 49) | Verboden behoudens schriftelijke en voorafgaande toestemming van de verhuurder (art. 31) |
| Einde van de hoofdhuur | De onderverhuring mag de resterende duur van de hoofdhuur niet overschrijden | Kopie van de opzegging aan de onderhuurder binnen vijftien dagen; vertrekt de huurder zelf, dan een opzegging van drie maanden aan de onderhuurder en een vergoeding van drie maanden huur | De onderverhuring mag de resterende looptijd van de hoofdhuur niet overschrijden |
De huurovereenkomst gesloten door een vennootschap
Huurt een vennootschap een woning om er haar bedrijfsleider of een personeelslid te huisvesten, dan is de huurovereenkomst in principe geen huur voor hoofdverblijfplaats, omdat de huurder een rechtspersoon is die er niet verblijft. Ze ontsnapt dan aan de regels eigen aan de hoofdverblijfplaats (duur van negen jaar, omkaderde opzeggingen, vergoedingen) en blijft onderworpen aan de algemene regels van de gewestelijke woninghuur en aan wat het contract bepaalt. De kwalificatie hangt echter af van de bewoordingen van de huurovereenkomst en van de werkelijke bewoning, en moet worden nagegaan.
Omgekeerd gelden bijzondere regels voor een rechtspersoon die een woning huurt om ze aan een particulier als hoofdverblijfplaats onder te verhuren, met name voor sociale verhuurkantoren (zie goed in beheer bij een SVK).
Wat telt bij de verkoop
- De koper neemt de hoofdhuur over als ze tegenwerpelijk is, met haar regels over duur en beëindiging (zie een verhuurd goed verkopen).
- Hij is niet rechtstreeks gebonden tegenover de onderhuurder, maar die bewoont het goed: het einde van zijn bewoning hangt af van dat van de hoofdhuur.
- Bij een vennootschap als huurder zijn de duur en de opzegmogelijkheden vaak soepeler, in beide richtingen: de koper kan het goed makkelijker terugkrijgen, maar hij kan zijn huurder ook snel verliezen.
- Een niet toegelaten onderverhuring of overdracht die na de verkoop aan het licht komt, kan een vordering tegen de huurder rechtvaardigen, maar zorgt voor een conflict met een bewoner die de koper niet koos.
Valkuilen
- Bewoner die de verkoper niet kent: de huurder heeft de woning zonder het te melden onderverhuurd of « uitgeleend ». Het bezoek en de domiciliëringen zijn nuttige aanwijzingen.
- Vennootschap in moeilijkheden: een hoge huur betaald door een kleine vennootschap hangt af van haar solvabiliteit; een betalingsachterstand kan een faillissement aankondigen.
- Onzekere kwalificatie: een « vennootschapshuur » waarbij de bedrijfsleider in werkelijkheid de huurder is, persoonlijk tekende of in het goed gedomicilieerd is, kan als huur voor hoofdverblijfplaats worden geherkwalificeerd.
- Goed verhuurd voor een activiteit: een beroepsgebruik valt onder andere regels (zie goed verhuurd voor een vrij beroep).
Vóór het compromis
- De huurder in titel en de werkelijke bewoner identificeren
- De hoofdhuurovereenkomst opvragen en, in voorkomend geval, de onderhuurovereenkomst, de akte van overdracht en het akkoord van de verhuurder
- De toepasselijke regeling bepalen: hoofdverblijfplaats of niet
- Bij een vennootschap als huurder nagaan wie haar verbindt, wat haar financiële toestand is en of de huur regelmatig wordt betaald
- In het compromis de huurder, de bewoner en de vermoedelijke einddatum van de bewoning precies beschrijven
Veelgestelde vragen
Mag een huurder zijn woning onderverhuren?
Bij een huurovereenkomst voor hoofdverblijfplaats mag hij de woning niet volledig onderverhuren; een gedeeltelijke onderverhuring kan met akkoord van de verhuurder en als hij er blijft wonen. In Wallonië vereist elke onderverhuring het schriftelijk en voorafgaand akkoord van de verhuurder.
Is een huurovereenkomst gesloten door een vennootschap een huur voor hoofdverblijfplaats?
In principe niet, omdat de huurder een rechtspersoon is die er niet verblijft. Ze blijft onderworpen aan de algemene regels van de woninghuur en aan het contract, maar de kwalificatie moet geval per geval worden nagegaan.
Moet de koper de onderverhuring respecteren?
Hij is niet rechtstreeks gebonden tegenover de onderhuurder, maar neemt de hoofdhuur over als ze tegenwerpelijk is, en de onderverhuring eindigt met de hoofdhuur. De duur van de onderverhuring mag die van de hoofdhuur trouwens niet overschrijden.
Mag de huurder zijn huurovereenkomst aan iemand anders overdragen?
Enkel met het schriftelijk en voorafgaand akkoord van de verhuurder. In Brussel moet de verhuurder antwoorden binnen dertig dagen na het aangetekend verzoek; anders geldt de overdracht als aanvaard.
Wat gebeurt er met de onderhuurder als de hoofdhuur eindigt?
De onderverhuring eindigt op hetzelfde moment. In Wallonië moet de huurder de onderhuurder binnen vijftien dagen een kopie van de opzegging door de verhuurder bezorgen; zegt hij zelf op, dan is hij de onderhuurder een opzegging van drie maanden en een vergoeding van drie maanden huur verschuldigd.
Rechtvaardigt een niet toegelaten onderverhuring het einde van de huur?
Ze is een tekortkoming van de huurder, die een vordering tot ontbinding van de huur voor de vrederechter kan rechtvaardigen. De nieuwe verhuurder kan optreden, maar het is beter de toestand vóór de verkoop uit te klaren.
Officiële bronnen
- Justel: Brusselse Huisvestingscode, artikelen 230 en 230/1
- Wallex: decreet van 15 maart 2018 betreffende de woninghuurovereenkomst, artikelen 47 tot 49 en 60
- Justel: Vlaams Woninghuurdecreet van 9 november 2018, artikelen 31 en 32
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.