Prijs en fiscaliteit
De regeling voor beroepskopers
Een professional die vastgoed koopt om het door te verkopen, kan verlaagde registratierechten betalen, op voorwaarde dat hij een beroepsverklaring heeft ingediend, de regeling in de akte vraagt en nadien bewijst dat hij werkelijk doorverkoopt. Het compromis moet die regeling aankondigen zodat de notaris ze toepast: een vergetelheid in de akte is niet altijd recht te zetten.
Het tarief per Gewest
| Vlaanderen | Brussel | Wallonië | |
|---|---|---|---|
| Verlaagd tarief | 6 % (in plaats van 12 %) | Eigen verlaagd tarief voor beroepskopers, door de notaris te bevestigen | 5 % (in plaats van 12,5 %) |
| Tekst | Artikel 2.9.4.2.4 Vlaamse Codex Fiscaliteit | Wetboek der registratierechten (Brusselse versie) | Artikel 62, § 5, Wetboek der registratierechten (Waalse versie) |
| Bewijs van de activiteit | Drie wederverkopen binnen vijf jaar na de verklaring | Een reeks wederverkopen binnen vijf jaar na de verklaring | Een reeks wederverkopen binnen vijf jaar na de verklaring |
| Wederverkoop van het goed | Bij authentieke akte uiterlijk op 31 december van het achtste jaar na de aankoop | Bij authentieke akte uiterlijk op 31 december van het achtste jaar na de aankoop | Bij authentieke akte uiterlijk op 31 december van het achtste jaar na de aankoop |
De regeling geldt voor verkopen uit de hand die bij authentieke akte worden vastgesteld. In Wallonië geldt ze niet voor bepaalde landeigendommen met een lage waarde in verhouding tot hun kadastraal inkomen.
De voorwaarden
- Een beroepsverklaring die de koper vóór de aankoop heeft ondertekend en ingediend, met haar referentie
- De uitdrukkelijke aanvraag van de regeling en de verplichte vermeldingen in de authentieke akte
- Een verkoop uit de hand bij authentieke akte (geen inbreng in een vennootschap)
- In Brussel en Wallonië een zekerheid die de koper stelt voor de betaling van de rechten die eisbaar kunnen worden
- Voor een koper gevestigd buiten de Europese Economische Ruimte, een erkende aansprakelijke vertegenwoordiger in België (vereist in Vlaanderen)
- Het bewijs, binnen vijf jaar na de verklaring, van een werkelijke activiteit van kopen en verkopen
Als de wederverkoop uitblijft
Wordt het goed niet binnen de termijn (31 december van het achtste jaar na de aankoop) bij authentieke akte doorverkocht, dan worden de aanvullende rechten tot het normale tarief eisbaar; een wederverkoop aan een andere beroepskoper die zelf het verlaagde tarief geniet, verhindert dat niet. In Brussel en Wallonië moet de koper het uitblijven van de wederverkoop zelf vóór 30 april van het volgende jaar aangeven bij het bevoegde kantoor, op straffe van een boete.
Toont hij binnen vijf jaar na de verklaring geen werkelijke beroepsactiviteit aan, dan is hij op al zijn aankopen onder deze regeling het normale recht verschuldigd, na aftrek van de reeds betaalde rechten, met een boete of verhoging. In Vlaanderen wordt een akte zonder de vereiste verklaring tegen het normale tarief geregistreerd, zonder enige mogelijkheid tot teruggave: die vergetelheid is niet recht te zetten.
Voorbeeld in cijfers
Een beroepskoper koopt een renovatiewoning voor 300.000 euro (indicatieve bedragen, enkel de rechten):
- Vlaanderen: 18.000 euro tegen 6 % in plaats van 36.000 euro tegen 12 %.
- Wallonië: 15.000 euro tegen 5 % in plaats van 37.500 euro tegen 12,5 %.
De besparing van 18.000 tot 22.500 euro is pas definitief verworven als de wederverkoop binnen de termijn gebeurt en de beroepsactiviteit bewezen is.
In het compromis
Het compromis vermeldt dat de koper in de akte de regeling voor beroepskopers zal vragen, en idealiter de referentie van zijn beroepsverklaring. Wordt slechts een deel van het goed binnen de termijn doorverkocht, dan kan de regeling voor een percentage van de prijs worden gevraagd; het saldo wordt tegen het normale tarief belast.
De latere wederverkoop door de beroepskoper is een gewone verkoop: zijn koper betaalt de normale of verlaagde rechten volgens zijn eigen situatie (verlaagd tarief voor de eigen woning, abattement), en de beroepskoper blijft gehouden tot de waarborgen van elke verkoper, ook voor de werken die hij uitvoerde. Zie onze gids over recente werken.
Valkuilen
- De akte tekenen zonder verklaring en zonder aanvraag van de regeling: het normale tarief geldt, vaak zonder weg terug.
- Een lange renovatie plannen en de wederverkoopdatum van het achtste jaar uit het oog verliezen.
- Zich als beroepskoper aangeven voor één enkele verrichting, zonder werkelijke activiteit: dan worden op alle aankopen de normale rechten verschuldigd.
- Deze regeling verwarren met de btw: de verkoop van een nieuw gebouw door een btw-plichtige valt onder de btw, niet onder de registratierechten.
Veelgestelde vragen
Kan een particulier die koopt om te renoveren en door te verkopen de regeling krijgen?
Enkel als hij van kopen en verkopen zijn beroep maakt, de beroepsverklaring indient en de bijbehorende verplichtingen aanvaardt. Eén losse verrichting volstaat niet: de activiteit moet blijken uit meerdere wederverkopen.
Geldt de regeling voor een vastgoedvennootschap?
Ja, als haar activiteit werkelijk het kopen en verkopen van onroerende goederen is en ze de formele voorwaarden vervult: verklaring, vermeldingen in de akte en, afhankelijk van het Gewest, een zekerheid of een vertegenwoordiger in België.
Kan men de regeling combineren met btw?
Nee. De verkoop van een nieuw gebouw door een btw-plichtige valt onder de btw, niet onder de registratierechten. De regeling voor beroepskopers geldt voor verkopen die aan registratierechten onderworpen zijn, bijvoorbeeld een oude woning om te renoveren.
Wat als het goed niet tijdig wordt doorverkocht?
Dan worden de aanvullende rechten tot het normale tarief eisbaar, en in Brussel en Wallonië moet de koper het uitblijven van de wederverkoop zelf vóór 30 april van het volgende jaar aangeven. De termijn loopt tot 31 december van het achtste jaar na de aankoop.
Heeft de verkoper met deze regeling te maken?
Nee, de koper vraagt ze en draagt de verplichtingen. De verkoper wint of verliest er niets bij, maar het compromis moet de vermelding bevatten zodat de notaris de akte daarop afstemt.
Kan men de regeling voor een deel van het goed vragen?
Ja. Wordt slechts een deel binnen de termijn doorverkocht, dan kan de regeling voor een percentage van de prijs worden gevraagd; de rest wordt tegen het normale tarief belast. Het percentage moet verantwoord zijn.
Officiële bronnen
- Vlaamse Codex: Vlaamse Codex Fiscaliteit (artikel 2.9.4.2.4)
- Vlaanderen.be: het verkooprecht voor aankopen door beroepsverkopers
- Justel: Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten (artikelen 62 tot 64, Wallonië en Brussel)
- Brussel Fiscaliteit: registratierechten
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.