Stedenbouw en voorkoop

Niet uitgevoerde vergunning: verval en overdracht

Een bouwgrond verkocht met een bouwvergunning, een woning met een nooit uitgevoerde vergunning voor een uitbreiding: de vergunning maakt deel uit van de waarde van het goed, op voorwaarde dat ze nog geldig is op het moment dat de koper kan beginnen. De planning in het compromis moet dus rekening houden met de vervaltermijn.

Bijgewerkt op · 4 min leestijd

De vergunning volgt het goed

Een stedenbouwkundige vergunning hoort bij het goed en niet bij de persoon die ze verkreeg. Bij een verkoop gaat ze over op de koper, die de vergunde werken mag uitvoeren, met de voorwaarden en lasten die eraan verbonden zijn.

In Wallonië brengen de overdrager en de overnemer de overheid samen op de hoogte wanneer de vergunning wordt overgedragen terwijl haar lasten, voorwaarden of wegeniswerken nog niet zijn uitgevoerd; verbindt de overnemer zich niet, dan blijft de overdrager hoofdelijk gehouden (art. D.IV.92 CoDT). In de andere Gewesten blijft het een goede praktijk de overheid over de nieuwe titularis in te lichten.

De verkoper bezorgt de koper de vergunning, de afgestempelde plannen, de bijgevoegde adviezen en het bewijs van aanplakking. Zonder die stukken kan de koper niet nagaan wat vergund is, noch later aantonen dat de uitgevoerde werken ermee overeenstemmen.

Het verval, per Gewest

WalloniëBrusselVlaanderen
RegelVergunning vervallen voor het resterende deel van de werken als die niet volledig zijn uitgevoerd binnen vijf jaar na de verzending (art. D.IV.84, § 1)Vergunning vervallen als de werken binnen drie jaar na de kennisgeving niet op betekenisvolle wijze zijn aangevat (art. 101, § 1)Termijnen voor het aanvatten en voortzetten van de werken, vastgelegd in het Omgevingsvergunningsdecreet
VerlengingTwee jaar, op een aanvraag die ten minste 45 dagen vóór de vervaldatum wordt ingediend (art. D.IV.84, § 2)Per periode van een jaar (art. 101, § 2)Volgens het decreet
GevolgVan rechtswege; het gemeentecollege kan het vaststellen (art. D.IV.85)Van rechtswegeVan rechtswege
BeroepTermijn geschorst tijdens een procedure voor de Raad van State of een rechtbank (art. D.IV.87)Volgens het BWROTermijnen geschorst tijdens een beroep tot vernietiging

Een verkavelingsvergunning heeft eigen vervalregels, gekoppeld aan de verkoop van de kavels: in Vlaanderen vervalt een verkavelingsvergunning zonder wegeniswerken als niet binnen vijf jaar ten minste een derde van de kavels werd verkocht en geregistreerd. Zie een kavel in een verkaveling kopen.

Rekenvoorbeeld: een krappe planning

Indicatief voorbeeld in Wallonië. Een bouwvergunning werd op 10 maart 2022 aan de verkoper verzonden. De werken zijn nooit gestart.

  • Vervaldatum: 10 maart 2027, als de werken tegen dan niet volledig zijn uitgevoerd.
  • Een verlenging van twee jaar is mogelijk, maar de aanvraag moet ten minste 45 dagen vooraf gebeuren, dus uiterlijk rond 24 januari 2027.
  • Een compromis van 15 november 2026 met een akte "binnen vier maanden" leidt tot een ondertekening in maart 2027: te laat voor de koper om zelf de verlenging aan te vragen.

Oplossing: de verkoper dient de verlengingsaanvraag in vóór de akte, of de akte wordt vervroegd. Het compromis verdeelt die taak duidelijk.

Wat u moet nagaan

  • Datum van afgifte en datum van verzending of kennisgeving van de vergunning
  • Geen beroep en definitief karakter van de vergunning
  • Toepasselijke vervaltermijn en reeds verkregen verlengingen
  • Voorwaarden en lasten verbonden aan de vergunning (stedenbouwkundige lasten, grondafstand, adviezen)
  • Eventuele aanvang van de werken en het bewijs daarvan
  • Goedgekeurde en afgestempelde plannen, te overhandigen aan de koper

Valkuilen

  • De termijn berekenen vanaf de datum van de beslissing in plaats van de datum van verzending of kennisgeving.
  • Denken dat enkele symbolische werken volstaan om een vergunning te "redden": naargelang het Gewest is een betekenisvolle aanvang of zelfs de voltooiing vereist.
  • De uiterste datum voor de verlengingsaanvraag laten verstrijken.
  • Een vergunning met zware stedenbouwkundige lasten kopen zonder ze te becijferen.
  • Het project onderweg wijzigen zonder wijzigingsvergunning.

In het compromis

Het compromis beschrijft de vergunning (overheid, datum, referentie, voorwerp), voegt een kopie van de goedgekeurde plannen toe en legt de aktedatum zo vast dat de koper de tijd heeft om de werken aan te vatten of te voltooien vóór het verval. De Waalse modelclausule herinnert de verkrijger er trouwens aan dat er regels bestaan over het verval van vergunningen.

Is een beroep nog mogelijk, dan kan de verkoop gesloten worden onder de voorwaarde dat de vergunning definitief wordt. Nadert het verval, dan bepaalt het compromis wie de verlenging aanvraagt en vóór welke datum.

Veelgestelde vragen

Mag de koper het vergunde project wijzigen?

Dan moet hij een wijzigingsvergunning of een nieuwe vergunning aanvragen, volgens de regels die gelden op het moment van zijn aanvraag.

Is een vergunning van vijf jaar geleden nog geldig?

Dat hangt af van het Gewest, de datum van verzending of kennisgeving, de aanvang van de werken en de verlengingen. In Wallonië vervalt de vergunning voor de werken die niet volledig zijn uitgevoerd binnen vijf jaar na de verzending, behoudens verlenging.

Hoe verkrijg ik een verlenging?

Met een aanvraag bij de overheid die de vergunning afleverde, vóór de vervaldatum. In Wallonië bedraagt de verlenging twee jaar en moet ze ten minste 45 dagen vóór het verstrijken van de termijn worden gevraagd; in Brussel wordt ze per periode van een jaar toegekend.

Gaan de stedenbouwkundige lasten over?

Ja. De voorwaarden en lasten van de vergunning gelden voor wie ze uitvoert. In Wallonië blijft de overdrager hoofdelijk gehouden als de overnemer zich niet verbindt ze uit te voeren.

Schorst een beroep de vervaltermijn?

Ja, in de gevallen die de gewestelijke regelgeving bepaalt. In Wallonië wordt de termijn van rechtswege geschorst tijdens de procedure voor de Raad van State of een rechtbank.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook