Stappen van de verkoop

De termijn voor de ondertekening van de authentieke akte

Tussen compromis en akte verzamelen de notarissen de documenten, bevragen zij de administraties, controleren zij de hypothecaire toestand en bereiden zij de afrekening voor. Het compromis moet bepalen hoe lang dat mag duren, en wat er gebeurt als een van de partijen de zaak laat aanslepen.

Bijgewerkt op · 4 min leestijd

Waarom vier maanden?

Het compromis voor de verkoop van een onroerend goed moet binnen vier maanden na de ondertekening ter registratie worden aangeboden, en de rechten worden op dat ogenblik opeisbaar. Wordt de authentieke akte binnen die termijn ondertekend, dan wordt zij geregistreerd en worden de rechten maar één keer betaald. Daarom bepaalt het model van compromis dat de akte binnen vier maanden na de ondertekening door alle partijen wordt verleden, of uiterlijk op een bepaalde datum.

Het model wijst er ook op dat verkoper en koper tegenover de administratie hoofdelijk gehouden zijn de rechten binnen de wettelijke termijn te betalen, op straffe van boetes. Zie onze gids over de registratie van het compromis.

Termijn in maanden of vaste datum

  • Binnen vier maanden na de ondertekening: eenvoudig, maar de exacte datum hangt af van de dag waarop de laatste partij tekende.
  • Uiterlijk op [datum]: duidelijker, en onmisbaar als een partij een beperking heeft (einde huur, overbruggingskrediet, verhuizing, vervaldatum van een verkavelingsvergunning).

Bij een opschortende voorwaarde gaat u na of de termijn toelaat ze te vervullen en daarna de akte voor te bereiden: een financieringsvoorwaarde van zes weken laat ongeveer tweeënhalve maand voor de rest van het dossier. Het model wijst elke partij er ook op dat zij vrij haar notaris kiest, zonder meerkosten, en die keuze binnen acht kalenderdagen na het compromis moet meedelen.

Een rekenvoorbeeld

Het compromis wordt op 8 maart door de koper ondertekend en op 12 maart door de verkoper, die als laatste tekent. Het bepaalt de akte « binnen vier maanden na de ondertekening door alle partijen »: de vervaldag is 12 juli.

Wordt de akte door toedoen van de koper pas op 1 augustus verleden, dan is hij de verkoper verwijlinteresten op de prijs verschuldigd, tegen de wettelijke rentevoet verhoogd met drie punten, per dag vertraging. Bij een totale rentevoet van 7 % per jaar, hier ter illustratie aangenomen, kosten 20 dagen vertraging op een prijs van 300.000 euro: 300.000 × 7 % × 20 / 365 = ongeveer 1.151 euro. Het compromis moest bovendien binnen de vier maanden ter registratie zijn aangeboden.

Als de akte vertraging oploopt

De termijn is geen vervaltermijn: de overschrijding doet de verkoop niet vervallen. Volgens het model moet de partij die over de vertraging klaagt, de andere eerst in gebreke stellen om haar verplichting na te komen. Gebeurt er binnen vijftien dagen niets, dan kan zij kiezen:

  • de gedwongen uitvoering: de rechter veroordeelt de andere partij om te tekenen, en het vonnis kan de akte vervangen; de werkelijke schade wordt vergoed, bovenop de verwijlinteresten;
  • de ontbinding van de verkoop, schriftelijk aangekondigd met de niet nagekomen verplichtingen: de partij in gebreke betaalt een forfaitaire vergoeding van 10 % van de prijs.

De verwijlinteresten zijn van rechtswege en zonder ingebrekestelling verschuldigd door de partij die de vertraging veroorzaakt; vordert een onderneming ze van een consument, dan is wel een eerste herinnering nodig. De vertraging kan ook voortkomen uit een ontbrekend document (bodemattest, stedenbouwkundige inlichtingen, doorhaling): de partij die het moest bezorgen, draagt de gevolgen. Zie onze gids over het schadebeding.

De termijn verlengen

De partijen kunnen schriftelijk een nieuwe termijn afspreken en dat aan de notarissen melden. Wordt de akte na de vier maanden ondertekend, dan moet het compromis binnen de wettelijke termijn worden geregistreerd om een boete te vermijden; de op het compromis betaalde rechten worden daarna verrekend, en de akte draagt in principe enkel een vast recht.

Een verlenging mag de andere termijnen niet doen vergeten: de duur van de verzekering bij accidenteel overlijden (vier maanden na het compromis of de vervulling van de voorwaarden in het model), de geldigheid van bepaalde attesten, de uiterste datum van het kredietaanbod.

Valkuilen

  • Een uiterste datum bepalen die te dichtbij ligt en niet verenigbaar is met de termijn van de financieringsvoorwaarde.
  • De datum van ondertekening door de laatste partij niet noteren, terwijl die de termijn doet lopen.
  • Denken dat de verkoop vervallen is omdat de vier maanden verstreken zijn.
  • Mondeling verlengen, zonder geschrift en zonder de notarissen te verwittigen.
  • Vergeten dat een registratietermijn loopt, ook als de akte vertraging oploopt.

Veelgestelde vragen

Mag de verkoper weigeren de akte na vier maanden te tekenen?

Neen. De overschrijding van de termijn ontslaat de partijen niet. Zij laat de meest gerede partij enkel toe de andere in gebreke te stellen, verwijlinteresten te vorderen en de voorziene sancties toe te passen: gedwongen uitvoering of ontbinding.

Mag de akte vóór de voorziene termijn worden ondertekend?

Ja, als beide partijen akkoord gaan en het dossier volledig is: voorwaarden vervuld, attesten ontvangen, krediet klaar om vrijgegeven te worden.

Wie kiest de exacte datum van de akte?

De notarissen leggen ze vast in overleg met de partijen, binnen de termijn van het compromis. Elke partij mag haar eigen notaris kiezen, zonder meerkosten.

Vanaf wanneer lopen de vier maanden?

In principe vanaf de ondertekening van het compromis door de laatste partij. Bij een opschortende voorwaarde loopt de registratietermijn in principe vanaf de vervulling ervan, maar de contractuele termijn voor de akte blijft die van het compromis.

Wat als de andere partij niet meer antwoordt?

Stuur een schriftelijke ingebrekestelling, bij voorkeur aangetekend, met verwijzing naar de verplichting en de termijn. Blijft de uitvoering binnen vijftien dagen uit, raadpleeg dan uw notaris of een advocaat om te kiezen tussen gedwongen uitvoering en ontbinding.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook