Clausules opstellen

Opmetingsplan en precadastratie

Een stuk tuin verkopen, een lot uit een splitsing of een hertekend perceel vereist een precies plan en een voorbehouden kadastrale identificatie. Zonder die stukken kan de akte niet worden ondertekend of correct overgeschreven. De stappen, wat elk Gewest voor de splitsing vraagt en wat het compromis moet voorzien.

Bijgewerkt op · 4 min leestijd

Wanneer is een plan nodig?

Een opmetingsplan van een landmeter-expert is onmisbaar wanneer de verkoop slaat op:

  • een deel van een kadastraal perceel (een stuk tuin verkocht aan de buur, een strook voor een toegang);
  • een nieuw lot uit een splitsing of verkaveling;
  • een perceel waarvan de grenzen nauwkeurig moeten worden vastgelegd, bijvoorbeeld na een afpaling of een regularisatie van overbouw.

Het is ook nuttig wanneer de werkelijke oppervlakte duidelijk verschilt van die van het kadaster, of wanneer de koper vlak bij een grens wil bouwen.

De precadastratie

Vóór de akte legt de landmeter het plan neer bij de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie, die het opneemt in de databank van de afbakeningsplannen, er een referentie aan geeft en voor elk nieuw perceel een identificatie voorbehoudt. Die "precadastratie" laat de akte toe het nieuwe perceel ondubbelzinnig aan te duiden, en het kadaster om na de verkoop zijn plannen bij te werken.

Het Burgerlijk Wetboek verbindt daar een praktisch gevolg aan: een plan dat in die databank is opgenomen en sindsdien niet werd gewijzigd, wordt geacht samen met de akte te zijn overgeschreven, zonder dat het moet worden aangeboden, op voorwaarde dat de akte daarom verzoekt, bevestigt dat het in de databank staat en de referentie vermeldt (art. 3.30, § 3). De landmeter regelt het; reken doorgaans op enkele weken tussen de opmeting ter plaatse en de referentie.

Splitsing: wat elk Gewest bepaalt

Het landmetersplan vervangt de stedenbouwkundige regels niet: het is er vaak een onderdeel van. In grote lijnen:

GewestBouwkavels creërenEenvoudige splitsing van een goed
VlaanderenOmgevingsvergunning voor het verkavelen van grondenDe notaris meldt de splitsing aan de gemeente; het compromis kan een opschortende voorwaarde bevatten voor het geval de gemeente binnen 20 dagen na de melding een negatieve opmerking maakt
BrusselVerkavelingsvergunning (BWRO)De splitsing wordt gemeld; het compromis kan een opschortende voorwaarde bevatten dat vóór de akte geen ongunstig of voorwaardelijk advies van de gemeente of de gemachtigde ambtenaar komt
WalloniëUrbanisatievergunning (CoDT)De splitsing wordt gemeld; dezelfde voorwaarde is mogelijk over het advies van de gemeente of de gemachtigde ambtenaar. Sommige intercommunales vragen een bijdrage in de netten, ook als die al bestaan

In de drie Gewesten vermeldt het compromis welke bestemming de partijen aan het verkochte en aan het behouden deel willen geven. Laat de notaris de procedure voor het goed bevestigen.

Voorbeeld: 250 m² tuin verkopen aan de buur

Een eigenaar heeft een perceel van 1 100 m². Hij verkoopt de buur een strook van 250 m² achteraan om diens tuin te vergroten.

  • De landmeter meet op, plaatst merktekens en tekent een plan met de verkochte strook (lot 2) en het behouden deel (lot 1).
  • Hij legt het plan neer voor precadastratie; de verkregen referentie wordt in de akte opgenomen.
  • De notaris meldt de splitsing volgens de gewestelijke procedure. Hier is het verkochte deel bestemd als tuin, niet om te bouwen.
  • Het compromis legt de prijs per m² of forfaitair vast, de voorlopige oppervlakte, de aanvaarde marge en de uiterste aktedatum, bijvoorbeeld drie maanden na ontvangst van de referentie.

De termijnen van de landmeter en van de splitsingsprocedure tellen samen: hou er rekening mee vóór u een aktedatum belooft.

Het goed in het compromis beschrijven

  • Het plan bijvoegen, ook als het voorlopig is, en het parafen
  • De gemeten of geschatte oppervlakte vermelden en hoe ze definitief wordt vastgelegd
  • De prijsaanpassing voorzien als de definitieve oppervlakte verschilt (prijs per m²) of ze uitsluiten (forfaitaire prijs)
  • Preciseren wie de landmeter bestelt en betaalt (doorgaans de verkoper)
  • Voorzien dat de akte wordt ondertekend na de precadastratie en, in voorkomend geval, na de melding van de splitsing of het verkrijgen van een vergunning
  • Afsluitingen, toegang en erfdienstbaarheden tussen het verkochte en het behouden deel regelen

Voor de oppervlakte, zie ook oppervlakte en opmeting.

Valkuilen

  • Het verkochte deel beschrijven als "te nemen uit" het perceel, zonder plan: het compromis is dan wankel en een bron van geschillen.
  • Vergeten dat het behouden deel in regel moet blijven: een te kleine afstand tot de nieuwe grens kan het bestaande huis onregelmatig maken.
  • Ongewild een ingesloten perceel creëren: de erfdienstbaarheid van doorgang moet in de akte worden voorzien.
  • Het plan na de precadastratie wijzigen: dan is een nieuwe referentie nodig.
  • De aktedatum vastleggen vóór de referentie van het plan er is.

Veelgestelde vragen

Volstaat het kadastrale plan om een deel van een tuin te verkopen?

Neen. Het kadastrale plan is een fiscaal document, zonder waarde om een nieuw perceel precies af te bakenen. Er is een plan van een landmeter-expert nodig, opgenomen in de databank van de afbakeningsplannen.

Wie betaalt de landmeter?

Doorgaans de verkoper, omdat het plan nodig is om het verkochte goed te leveren. Het compromis kan een verdeling voorzien, onder meer als de koper een bijkomende opmeting vraagt.

Kan de verkoop vóór de precadastratie worden ondertekend?

Het compromis wel, met een voorlopig plan. De authentieke akte in principe niet: ze moet het nieuwe perceel aanduiden en de referentie van het plan vermelden.

Hoeveel tijd moet ik rekenen?

Enkele weken voor de opmeting en de referentie van het plan, plus de procedure voor de melding van de splitsing. Een aktetermijn van drie à vier maanden is vaak redelijk.

Is een vergunning nodig om een strook grond aan de buur te verkopen?

Geen verkavelingsvergunning als de strook niet bestemd is voor woningbouw, maar de splitsing moet volgens de gewestelijke regels worden gemeld. De notaris gaat de procedure na.

Wat als de gemeten oppervlakte afwijkt van de advertentie?

Alles hangt af van het compromis: bij een prijs per m² wordt de prijs aangepast; bij een forfaitaire prijs en een clausule zonder waarborg van oppervlakte verandert hij niet.

Officiële bronnen

Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.

Lees ook