Attesten en energie
Asbest in Brussel en Wallonië
In Vlaanderen is het asbestinventarisattest onmisbaar geworden voor constructies van vóór 2001. In Brussel en Wallonië is de verkoop van een woning niet aan zo een verplichting onderworpen. Toch blijft asbest een onderhandelingspunt: de verkoper moet zeggen wat hij weet, en de koper die wil renoveren, laat best vóór de ondertekening controleren.
Geen verplicht attest bij de verkoop
Op 3 november 2026 legt noch het Brussels Hoofdstedelijk Gewest noch het Waals Gewest een asbestinventaris of -attest op voor de verkoop van een woning. Inventarissen zijn wel vereist in andere situaties: de federale welzijnsreglementering legt een asbestinventaris op voor arbeidsplaatsen en vóór bepaalde afbraak- of verbouwingswerken, en de verwijdering van asbest valt onder de gewestelijke milieuregels.
Een verplichting bij de verkoop werd al herhaaldelijk geopperd, met name in Wallonië. Zolang er geen tekst is aangenomen en in werking getreden, is er geen verplichting: ga de regelgeving na die op de dag van de ondertekening geldt.
Vergelijking met Vlaanderen
| Gewest | Attest bij de verkoop | Appartement | Informatie aan de koper |
|---|---|---|---|
| Brussel | Niet vereist | Geen attest gemene delen vereist | Algemene informatieplicht van de verkoper |
| Wallonië | Niet vereist | Geen attest gemene delen vereist | Algemene informatieplicht van de verkoper |
| Vlaanderen | Vereist voor toegankelijke constructies van vóór 2001 (minstens 20 m²), sinds 23 november 2022 | Bijkomend attest gemene delen voor een compromis gesloten vanaf 1 januari 2027 | Inhoud van het attest meegedeeld vóór de ondertekening, op straffe van nietigheid |
Het Vlaamse attest geldt enkel voor een goed in Vlaanderen: het kan niet worden gebruikt voor een Brussels of Waals goed, en omgekeerd vervangt geen enkel Brussels of Waals document het.
Voorbeeld: drie verkopen, drie regimes
- Woning uit 1965 in Ukkel, met een tuinberging in golfplaten: geen attest vereist. De verkoper meldt het vezelcement wel als hij het kent, en de koper kan het in zijn budget opnemen.
- Woning uit 1978 in Namen, waarvoor de verkoper in 2020 vóór werken een inventaris liet maken: geen attest vereist, maar de bestaande inventaris moet aan de koper worden bezorgd.
- Appartement uit 1990 in Gent: attest voor het appartement en, als het compromis op 5 januari 2027 in plaats van op 20 december 2026 wordt getekend, bijkomend het attest gemene delen. Zonder dat attest kan de akte niet worden verleden.
Waar vindt men asbest?
Gebouwen van vóór 2001 kunnen asbest bevatten: golfplaten van daken en bijgebouwen, leien in vezelcement, rookkanalen, lijmen en vloertegels, isolatie van leidingen, kitten, vensterbanken. In goede staat en niet beschadigd vormt hechtgebonden asbest een beperkt risico; het wordt gevaarlijk als het beschadigd, geschuurd, doorboord of gedemonteerd wordt, omdat er dan vezels vrijkomen.
De informatieplicht
Ook zonder attestplicht moet de verkoper die weet dat het goed asbest bevat, bijvoorbeeld omdat bij werken een inventaris werd opgemaakt, de koper inlichten. Het beding dat de vrijwaring voor verborgen gebreken uitsluit, beschermt de verkoper niet die het gebrek kende en verzweeg.
- Bestaande asbestinventaris of -verslag aan de koper bezorgd
- Gekende verdachte materialen gemeld (dak, bijgebouwen, kanalen, bekledingen)
- Reeds uitgevoerde asbestverwijdering gedocumenteerd (firma, datum, bewijs van afvoer)
De reflex van de koper
Voor een oud pand dat gerenoveerd zal worden, kan de koper vóór de ondertekening een inventaris door een deskundige laten opmaken, of een opschortende voorwaarde verbonden aan dat verslag onderhandelen. De kost van een eventuele verwijdering is dan gekend bij het bepalen van de prijs. Asbestverwijdering moet strikte regels volgen voor bescherming en afvalafvoer: informeer bij Leefmilieu Brussel of de Waalse milieuadministratie vóór elke werf.
In het compromis
In Brussel en Wallonië bevat het model van compromis geen verplichte asbestrubriek: de officiële rubriek is voorbehouden aan Vlaamse goederen. Is asbest gekend of vermoed, dan is het nuttig een clausule toe te voegen die de betrokken materialen beschrijft, de bezorgde inventaris vermeldt en bepaalt dat de koper ervan op de hoogte is. Veelvoorkomende valkuilen: vertrouwen op "we hebben nooit iets gezien", bijgebouwen en garages vergeten, en het Vlaamse attest voor een nationale verplichting houden.
Veelgestelde vragen
Drukt een dak in vezelcement de prijs?
Het kan meewegen in de onderhandeling, zeker als de koper het wil vervangen: de verwijdering moet strikte regels volgen en heeft een kostprijs. Een offerte vóór het compromis maakt het argument concreet.
Geldt het Vlaamse asbestattest voor een Brussels goed?
Neen. Het betreft enkel goederen gelegen in Vlaanderen. Voor een Brussels of Waals goed is bij de verkoop geen attest vereist.
Moet de verkoper vóór de verkoop een inventaris laten maken?
Niet in Brussel of Wallonië tot op heden. Hij moet wel meedelen wat hij weet, met name een inventaris die bij werken werd opgemaakt.
Kan de koper een inventaris eisen?
Hij kan hem niet opleggen, maar hij kan er op eigen kosten een laten opmaken met toestemming van de verkoper voor de toegang, of er een voorwaarde van zijn bod van maken. Voor een oud pand dat gerenoveerd wordt, is dat aangeraden.
Financiert een bank een goed met asbest?
Doorgaans wel. De bank kijkt vooral naar de waarde van het goed; een hoge kost voor asbestverwijdering kan wel het bedrag verlagen dat ze voor werken wil lenen.
Is er een hervorming aangekondigd?
Een verplichting bij de verkoop werd al geopperd, met name in Wallonië, maar op 3 november 2026 is er geen van kracht. Ga de regelgeving na op het ogenblik van de ondertekening.
Officiële bronnen
- Leefmilieu Brussel: asbest, hoe gezondheidsrisico's vermijden?
- SPW Environnement: asbestinventarissen, overgangsregeling voor Waalse deskundigen
- Homegrade: gezondheid en veiligheid van uw woning (asbest)
Deze gids is algemene informatie voor vastgoedprofessionals. Hij vervangt het advies van een notaris of advocaat niet, en de regelgeving kan sinds de laatste bijwerking gewijzigd zijn.